, //, :: GTM+7
Chủ Nhật, 14/08/2022, 20:00

Thu rồi hương sấu còn vương

THU ĐÌNH
Chót trên cành cao vót/ Mấy quả sấu con con/ Như mấy chiếc khuy lục/ Trên áo trời xanh non… Từ nhỏ, tôi đã nằm lòng những câu thơ trên viết về Quả sấu non trên cao của thi sĩ Xuân Diệu. Cho đến khi đã trưởng thành, có dịp đặt chân đến Hà Nội, tôi mới được tận mắt chứng kiến loài cây nghe thân thuộc ấy.
Sấu là gia vị thân thuộc trong nhiều món ăn của người dân miền Bắc.

Và nhất là những mùa hè qua, mỗi lần về quê, khi quay trở vào Nam, trong những thức quà thơm thảo quê nhà, kiểu gì gia đình tôi cũng mang theo những quả sấu thơm giòn. Và thế là tôi không thể làm ngơ trước loài cây thơm thảo này!

Tìm hiểu về cây sấu, tôi mới biết cây còn có tên gọi khác thật đặc biệt là cây long cóc. Cây thuộc loại thân gỗ lớn, ưa ánh nắng, dễ trồng, phát triển nhanh, tán cây đan dày và tỏa rộng. Lá sấu xanh đậm, mọc kiểu như lá nhãn nhưng kích thước nhỏ hơn. Hoa của nó nở thành chùm, từng bông hoa như những chiếc đèn lồng màu xanh vàng bé xíu. Vào hè, sấu bắt đầu đậu quả. Quả tròn như những viên bi lớn màu xanh thẫm, vỏ hơi sần; khi chín, lại chuyển dần sang màu vàng bắt mắt.

Tôi từ trong Nam ra Hà Nội học sau đại học cách đây cũng đã gần chục năm. Hà Nội khi ấy đón tôi bằng ánh mắt Hồ Gươm trong xanh, bằng hương hoa sữa nồng nàn và những con đường phố cổ hun hút dài, đậm màu trầm tích văn hóa… Nhưng còn có một Hà Nội với những công viên, đường phố rợp bóng sấu ngay hàng, mát rượi. Những cây sấu chẳng biết có tự bao giờ mà thân nó vỏ đã sần sùi màu xám đen, bong từng mảng lớn. Những cây sấu cao tới cả hai chục mét, gốc của nó có thể một người ôm không xuể như những chứng nhân của chốn phồn hoa mà hào hùng. Những hàng sấu mùa lại mùa ngát xanh, tỏa hương thơm dịu mát đã làm nên tên tuổi và đã đi vào thơ ca nói về Hà Nội. 

Ba năm học ở Hà Nội, tôi còn biết nhiều đến hương sấu, bởi đó là gia vị thân thuộc trong nhiều món ăn của người dân miền Bắc, nhất là đối với người Hà Nội. Nào là sấu nấu canh chua cùng với thịt nạc, cá; hay cá kho sấu, sườn nấu sấu, vịt om sấu... Vậy mà, với bản tính của một chàng trai tỉnh lẻ lớn lên từ rơm rạ và gió Lào cát trắng miền Trung, tôi lại ấn tượng hơn nhiều với những bát nước rau luộc dầm sấu. Chỉ một trái sấu dầm trong bát nước rau muống luộc thôi cũng đủ dậy lên vị chua thanh, thoảng thơm đến dễ chịu.

Hai năm trước, khi cả gia đình về quê vào dịp nghỉ hè, tôi thật bất ngờ trước những cây sấu được trồng ngay ở sân vườn, cổng ngõ của gia đình anh trai mình. Những cây sấu trên mảnh đất miền Trung vẫn có thể xanh tốt, ngay hàng, tỏa bóng mát rượi. Mãi đắm mắt trong từng tán cây, tôi thích thú với những chùm hoa li ti, những quả sấu tròn lúc lỉu như mời gọi. Và rồi, từ hè năm ấy, khi quay vào Nam chuẩn bị cho một năm học mới, những quả sấu thân thương nơi quê nhà lại có dịp theo bước gia đình tôi.

Đến bây giờ vẫn vậy, mỗi lần có quà quê là những trái sấu, vợ và cô con gái lớn của tôi lại thích thú với việc làm sấu để ngâm. Hai mẹ con có khi mất hàng giờ chỉ để ngồi gọt vỏ sấu. Sấu được gọt xong, vợ tôi lại tỉ mẩn dùng dao khía thêm vài đường dọc theo quả. Thế rồi cả rổ sấu đã gọt và khía cạnh được rửa sạch, chần qua nước sôi và để ráo nước. Cuối cùng, những quả sấu được bỏ vào hũ, cứ một lớp sấu lại được phủ một lớp đường cho đến hết. Và rồi chỉ nửa tháng sau, mùi sấu ngâm trong bình đã lên men, quả nào quả nấy màu vàng ươm trông thật bắt mắt. Trước khi làm sấu ngâm, vợ tôi còn chọn ra những quả sấu bánh tẻ, không non cũng không già lắm đem rửa sạch, để ráo nước rồi chia ra, cho vào từng túi nilon bỏ vào ngăn đá tủ lạnh để dùng dần cho những bữa ăn. 

Vào thu, cũng là lúc gia đình tôi bắt đầu được thưởng thức vị sấu của quê nhà do chính tay mình làm. Một ly nước sấu ngâm thanh mát vẫn là niềm vui giải khát cho những ngày thu còn vương nắng hè. Một quả sấu ngâm nghe chua giòn, ngọt tan trong miệng là cảm giác thích thú đến khó quên. Và những bát canh có hương vị sấu là những bát canh đưa cơm ngon lành trong mỗi bữa ăn.

Chỉ là những quả sấu thôi mà mang theo cả hương vị quê nhà, cả kỷ niệm của những tháng ngày sách vở. Chỉ vậy thôi đủ để lòng ta thấy yêu thương tha thiết!

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Loại cây có tính ứng dụng cao, mang lại lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội thiết thực như thầu dầu sẽ giúp nông dân và địa phương tìm được hướng đi phù hợp, hiệu quả trong việc phát triển kinh tế

Gia vị có vai trò quan trọng trong chế biến thức ăn và rau (hoặc củ, hạt, trái) nêm luôn là thứ gia vị không thể thiếu. Mỗi món ăn có một loại rau nêm khác nhau.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất