, //, :: GTM+7
Thứ Ba, 30/11/2021, 20:05

Tìm ra nguồn gốc của nước trên Trái đất thuở sơ khai

THANH HÀ
(laodong.vn)
Nước trên Trái đất thuở sơ khai có thể tới từ gió mặt trời và thiên thạch theo các mẫu vật thu thập từ tiểu hành tinh Itokawa do tàu thăm dò vũ trụ Nhật Bản thực hiện.
Nước đầu tiên trên Trái đất có thể từ gió mặt trời và thiên thạch. Ảnh: Đại học Glasgow

Mắt xích bị khuyết về nước trên Trái đất từ đâu ra

Nước trên Trái đất đầu tiên nhất có thể rơi xuống hành tinh non trẻ dưới dạng hạt bụi tạo ra từ tương tác của gió mặt trời, dòng hạt tích điện phát ra từ Mặt trời, với các thiên thể khác nhau trong Hệ Mặt trời, theo một nghiên cứu mới. 

Nhà khoa học hành tinh Luke Daly tại Đại học Glasgow ở Anh, tác giả chính của nghiên cứu mới về nguồn gốc của nước trên Trái đất, cho biết: “Gió mặt trời là những luồng chủ yếu có ion hydro và heli, chảy liên tục từ Mặt trời ra ngoài vũ trụ. Khi những ion hydro đó va vào một bề mặt không có không khí như một tiểu hành tinh hoặc một hạt bụi không gian, chúng xuyên qua vài chục nanomet bên dưới bề mặt và ở đây chúng có thể ảnh hưởng đến thành phần hóa học của thiên thể". 

Theo thời gian, hiệu ứng phong hóa không gian này của các ion hydro có thể đẩy đủ lượng nguyên tử ôxy từ các vật liệu trong đá để tạo ra nước vốn bị khóa bên trong tiểu hành tinh, nhà khoa học hành tinh Luke Daly nói thêm.

Cơ chế này có thể là mắt xích bị khuyết giải thích sự phong phú và thành phần hóa học của nước trên Trái đất. Bề mặt Trái đất được bao phủ 70% là nước nhưng giải thích về nguồn gốc của nước trên hành tinh này là vấn đề các nhà khoa học tranh luận từ lâu. Lượng nước trên Trái đất nhiều hơn bất kỳ hành tinh nào khác trong Hệ Mặt trời. Tuy nhiên, hiện tại chưa có lý thuyết nào đủ thuyết phục để giải thích toàn diện cho sự tồn tại của nước trên Trái đất. Một quan điểm chiếm ưu thế là các tiểu hành tinh giàu carbon, từng va chạm với Trái đất non trẻ cách đây khoảng 4,6 tỉ năm, đã cung cấp nước cho hành tinh.

Tuy nhiên, phân tích hóa học chi tiết về các thiên thạch nhóm chondrit cacbon cho thấy rằng nước bị khóa bên trong những tiểu hành tinh giàu carbon này không hoàn toàn khớp với dấu vết hóa học của nước trên Trái đất.

Sự khác biệt này khiến các nhà nghiên cứu tin rằng phải có ít nhất một nguồn bổ sung chất lỏng mang lại sự sống cho Trái đất. Thiên thạch nhóm chondrit cacbon có xu hướng có nước chứa nhiều đơtêri - dạng hydro với một neutron, trong khi hydro của Trái đất chủ yếu là dạng nhẹ hơn gọi là proti không có neutron.

Mảnh tiểu hành tinh Itokawa. Ảnh: Đại học Glasgow

Tin tốt cho du hành vũ trụ

Để tìm nguồn nước bổ sung của Trái đất, nhóm các nhà nghiên cứu đã phân tích thành phần của tiểu hành tinh đá giàu silic oxit bằng kỹ thuật mới gọi là chụp cắt lớp đầu dò nguyên tử. Các nhà nghiên cứu đã đo cấu trúc nguyên tử của những hạt này để phát hiện các phân tử nước riêng lẻ. Những mẫu vật trong nghiên cứu tới từ tiểu hành tinh Itokawa, được tàu thăm dò Hayabusa của Nhật Bản đưa về Trái đất năm 2010.

"Kỹ thuật cho phép chúng tôi có cái nhìn cực kỳ chi tiết bên trong 50 nanomet đầu tiên hoặc tương đương bề mặt hạt bụi trên Itokawa - tiểu hành tinh quay quanh Mặt trời theo chu kỳ 18 tháng" - Phil Bland, giám đốc Trung tâm Khoa học và Công nghệ Không gian tại Đại học Curtin ở Australia và đồng tác giả của nghiên cứu mới, cho biết. 

Chuyên gia Bland cho biết thêm, những hạt được tạo ra trong tương tác của bụi Itokawa và gió mặt trời có nhiều dạng hydro hơn là các tiểu hành tinh giàu carbon.

“Điều đó cho thấy rõ ràng bụi hạt mịn, được tạo ra từ gió mặt trời và hút vào Trái đất hình thành hàng tỉ năm trước, có thể là nguồn tạo ra nước đã bị mất tích của hành tinh" - ông nói. 

Nhưng nghiên cứu này không chỉ giúp tìm ra nguồn gốc của nước trên Trái đất mà cũng cho thấy nước có thể bị khóa trong các lớp đá bề mặt của nhiều thiên thể trong vũ trụ, bao  gồm cả Mặt trăng và các tiểu hành tinh. Nếu được xác nhận, đây sẽ là tin tốt cho các chuyến thám hiểm không gian sâu của nhân loại trong tương lai vì những nguồn cung cấp cần thiết có thể dễ tìm hơn. 

"Một trong những vấn đề của việc khám phá không gian vũ trụ của con người trong tương lai là làm thế nào các phi hành gia tìm đủ nước để sống sót và hoàn thành nhiệm vụ mà không cần mang theo trong hành trình" - Hope Ishii, nhà địa vật lý tại Đại học Hawai'i ở Manoa, Mỹ, cũng là một đồng tác giả của bài báo, lưu ý. 

Bà chỉ ra, quá trình phong hóa trong không gian tương tự tạo ra nước trên Itokawa sẽ xảy ra ở mức độ này hay mức độ khác ở nhiều hành tinh không có không khí trong vũ trụ.  "Điều đó có nghĩa là các nhà thám hiểm không gian cũng có thể xử lý nguồn cung cấp nước mới từ lớp bụi trên bề mặt hành tinh" - bà nói. 

Nghiên cứu tìm ra nguồn gốc của nước trên Trái đất xuất bản ngày 29.11 trên tạp chí Nature Astronomy.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Long An là tỉnh duy nhất của miền Tây Nam bộ không có dòng Cửu Long chảy qua. Tuy nhiên, Long An có 2 dòng sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây gắn liền với đời sống, văn hóa và lịch sử của người dân Long An.

Sau thời gian tranh tài sôi nổi, Hội thi Nhà nông đua tài toàn quốc lần thứ V/2022 tổ chức tại An Giang đã thành công tốt đẹp. Hội thi đã thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng như tinh thần, khát vọng vươn lên của nông dân Việt Nam thời hội nhập.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất