, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 11/10/2021, 13:49

Tinh hoa gốm Mỹ Thiện

KHÁNH VI
(hanoimoi.com.vn)
Nằm bên dòng sông Trà Bồng (thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi), làng gốm Mỹ Thiện có lịch sử hình thành và phát triển khoảng 200 năm. Mặc dù không nổi tiếng như nhiều làng gốm khác, nhưng gốm Mỹ Thiện vẫn mang những giá trị văn hóa và thẩm mỹ riêng của xứ Quảng.

Trải qua nhiều thăng trầm, đến nay, gốm Mỹ Thiện vẫn bảo tồn và giữ gìn phương thức sản xuất truyền thống. Đó là cách tạo hình sản phẩm trên bàn xoay dựa vào sự khéo léo, trình độ thẩm mỹ cùng kinh nghiệm của nghệ nhân. Quá trình này thường do phụ nữ đảm nhiệm. Tiếp đó là khâu đắp nổi hoa văn, họa tiết với các đề tài thường gặp là rồng, phượng, hoa lá...

Nguyên liệu chính tạo nên sản phẩm gốm Mỹ Thiện là đất sét lấy từ sông Trà Bồng, có độ mềm dẻo, chắc bền. Sau khi tạo hình, người ta phơi khô sản phẩm rồi đưa vào nung lần thứ nhất ở nhiệt độ trên 1.000oC.

Gốm Mỹ Thiện bền đẹp là nhờ quá trình nung hai lần, mỗi lần kéo dài 3 ngày 3 đêm. Sau lần nung thứ nhất, người ta tiếp tục phủ men trang trí sản phẩm và nung lần thứ hai. Đây là khâu quan trọng nhất để làm nên những sản phẩm độc đáo.

Bí quyết tạo nên chất men khác biệt nằm ở công thức được trao truyền qua nhiều thế hệ, trong đó, thành phần chủ yếu gồm một số loại đá có sẵn trong vùng được nghiền mịn, hòa với chì, đồng, vỏ ốc và các phụ gia khác. Thêm vào đó, nghệ nhân còn phải am hiểu về men và lửa để có thể sử dụng phương pháp “hỏa biến” sáng tạo nên hoa văn, họa tiết khác nhau trên từng sản phẩm. Dưới tác động của ngọn lửa, màu men sẽ chuyển từ tím sang lam rồi ngả sang sắc nâu vàng đầy tinh tế. 

Giai đoạn hưng thịnh nhất của nghề gốm Mỹ Thiện kéo dài từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1964. Sau một trận lụt lớn, con lạch Bến Củi bị bồi lấp một phần khiến việc giao thương giữa làng Mỹ Thiện với các vùng khác trở nên khó khăn. Cùng với đó là sự cạnh tranh của các dòng sản phẩm khác và sự thay đổi thị hiếu của người tiêu dùng khiến thị trường bị thu hẹp. Nhiều hộ dỡ lò, bỏ nghề. Làng gốm Mỹ Thiện đứng trước nguy cơ mai một. Hiện chỉ còn một hộ gia đình bám trụ với nghề. Tuy nhiên, nhờ những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc và sản phẩm độc đáo, làng gốm Mỹ Thiện luôn là một trong những điểm đến được du khách yêu thích trong hành trình thăm Quảng Ngãi.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất