, //, :: GTM+7
Thứ Ba, 07/07/2020, 16:02

Trách nhiệm giải trình của các vị dân biểu

TS. NGUYỄN SĨ DŨNG

Quốc hội vừa kết thúc Kỳ họp thứ 9 của mình. Sắp tới tất cả các vị dân biểu sẽ tỏa đi đến khắp mọi miền của đất nước để tiếp xúc cử tri và báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp. Đây là phương thức bảo đảm trách nhiệm giải trình của các vị dân biểu, cũng là phương thức vận hành mô hình dân chủ của nước ta.

Trách nhiệm giải trình của các vị dân biểu.

Mà báo cáo với cử tri thì báo cáo với những người nông dân, với những cư dân ở nông thôn là chính. Đơn giản là vì những người này chiếm đến trên 65,6% dân số của đất nước. Với một thành phần cử tri như vậy, thì các cuộc tiếp xúc cử tri phải được tổ chức chủ yếu tại các thôn xã hơn là tại các phố thị. Tiếp xúc cử tri tại các phố thị là tiếp xúc với ít cử tri hơn, giải trình với ít cử tri hơn.

Tại kỳ họp vừa qua, các vị dân biểu đã thông qua rất nhiều quyết định quan trọng như phê chuẩn Hiệp định Tự do thương mại với EU EVFTA, thông qua Luật Đầu tư theo phương thức hợp tác công tư (PPP), Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Xây dựng, Luật Doanh nghiệp (sửa đổi), Luật Đầu tư (sửa đổi)… Bây giờ sẽ là lúc các vị dân biểu phải giải trình với cử tri về các quyết định nói trên của mình.

Tiếp xúc cử tri sau kỳ họp được cho là để báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp. Tuy nhiên, báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp quả thực là không quan trọng. Lý do là vì kết quả kỳ họp đã được báo chí và các phương tiện truyền thông đưa tin rất đầy đủ. Và bất kỳ một cử tri nào cũng có thể google để tìm kiếm được thông tin cần thiết chỉ trong nháy mắt. Quan trọng hơn là các vị dân biểu giải trình được cho cử tri là tại sao họ lại thông qua những quyết định như vậy. Tại sao cấm dịch vụ đòi nợ thuê lại có lợi hơn cho người dân và cho đất nước? Tại sao cho phép Chính quyền Hà Nội được đề ra các khoản phí mới ngoài danh mục lại có lợi hơn cho sự phát triển chung của đất nước (và cả có lợi hơn cho người dân Thủ đô)?

Quả thực, thông qua các quyết định quan trọng là một chuyện, bảo đảm rằng các quyết định đó là đúng đắn, là sự phản ánh của công lý và ý nguyện của nhân dân lại là một chuyện khác. Quan trọng là các vị dân biểu QH phải giải trình được với cử tri rằng họ quyết định như vậy là vì lợi ích của quốc gia và vì lợi ích của nhân dân cả nước.

Với trình độ dân trí đang ngày càng được nâng cao, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin - truyền thông, của mạng xã hội, giải trình được cho cử tri ngày càng không phải dễ dàng. Chính vì vậy khi bấm nút thông qua một dự luật hay một quyết định nào đó, các vị dân biểu cũng cần giải trình trước được cho chính mình, cho chính lương tâm của mình.

Ở nghị viện nhiều nước trên thế giới, gần như người ta bao giờ cũng biết trước một quyết định/ một chính sách sẽ được thông qua hay sẽ không được thông qua. Điều này đạt được là nhờ các nghị sĩ thường bày tỏ rất rõ ràng chính kiến của mình đối với chính sách lập pháp được đưa ra. Và họ cũng chỉ quan tâm đến chính sách lập pháp đó hơn là câu chữ và cách thức hành văn. Quan trọng hơn, họ bao giờ cũng có đầy đủ lập luận để giải trình tại sao họ thông qua hoặc không thông qua chính sách đó. Nhiều khi quan trọng chưa hẳn là thông qua hay không thông qua, mà là giải trình hay không giải trình được.

Ở ta, với cách biểu quyết như hiện nay, cử tri khó lòng biết được vị dân biểu nào đã bỏ phiếu ủng hộ hoặc bỏ phiếu phản đối một chính sách nào đó. Điều này làm cho sức ép phải giải trình giảm đi đáng kể. Công khai kết quả bỏ phiếu của từng đại biểu có lẽ cũng rất cần thiết để bảo đảm trách nhiệm giải trình. Suy cho cùng, dân chủ không nằm ở các quyền năng to lớn của các vị dân biểu, mà ở chế độ trách nhiệm của các vị này trước cử tri.

Bình luận

Xem nhiều





Nổi bật
Được quan tâm






Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất