, //, :: GTM+7
Thứ Sáu, 18/12/2020, 11:32

Triển khai EVFTA: "Giấy thông hành" để vào "cao tốc" EVFTA

LÊ GIA MINH 

EVFTA là cơ hội cho tất cả doanh nghiệp, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng có thể nắm bắt và tận dụng được cơ hội này để đẩy mạnh hoạt động thương mại của mình.

Theo Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, hiện có tới 77% doanh nghiệp không biết hoặc lần đầu nghe nói tới Hiệp định này. Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản không phải là ngoại lệ, có nhiều doanh nghiệp thực tế chưa tận dụng đầy đủ được các lợi ích thuế quan do thiếu thông tin về các Hiệp định thương mại tự do (FTA), thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ… Đặc biệt, phần lớn các doanh nghiệp chưa đáp ứng được các điều kiện về nguyên tắc xuất xứ, các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật (SPS), quy định về môi trường, các rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT)...

Thực tế này đang tạo ra những khó khăn, cản trở nhất định đối với hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Do vậy, cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, các doanh nghiệp cần phải tăng cường chứng nhận chất lượng, xem đó như là “giấy thông hành” để có thể vào “cao tốc” EVFTA...

Ông NGUYỄN HỮU NAM - Phó Giám đốc VCCI - Chi nhánh TP.HCM

Kết quả khảo sát 8.600 doanh nghiệp dân doanh Việt Nam (trong khuôn khổ Điều tra PCI) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy tỷ lệ các doanh nghiệp hiểu biết sâu về các FTA rất nhỏ, thấp nhất là FTA giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu - chỉ 1%, và cao nhất là Cộng đồng Kinh tế ASEAN cũng chỉ 3%. Đây là tín hiệu đáng báo động đối với cả doanh nghiệp cũng như các cơ quan chức năng.

Ông NGUYỄN HỮU NAM - Phó Giám đốc VCCI - Chi nhánh TP.HCM

Nhìn vào thực tế hiện nay, khi EVFTA đã hiệu lực, tôi nghĩ ngoài việc tìm hiểu các ưu đãi thuế quan thì các doanh nghiệp cần nhanh chóng tập trung nghiên cứu những vấn đề cốt lõi như quy tắc xuất xứ và một số cam kết quan trọng về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT), các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS)…

Có thể nói Quy tắc xuất xứ là một trong những rào cản lớn nhất của các doanh nghiệp trong việc tận dụng những ưu đãi từ EVFTA, bởi nó được ví như một trong những chìa khóa mở cánh cửa cho hàng hóa của Việt Nam thâm nhập sâu rộng vào thị trường EU đầy tiềm năng. Tháng 06/2020, Bộ Công thương đã có Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA. Về cơ bản, Quy tắc xuất xứ có 2 dạng: Hàng hóa có xuất xứ thuần túy (được quy định rõ tại điều 6 của Thông tư) như gạo được trồng và thu hoạch tại Việt Nam, fillet cá tra được sinh ra và nuôi tại Việt Nam…; và Hàng hóa có xuất xứ không thuần túy (được xác định theo 4 tiêu chí cơ bản).

Nếu nghiên cứu về EVFTA, nhiều doanh nghiệp sẽ thấy bên cạnh cơ chế cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) truyền thống, EVFTA cho phép nhà xuất khẩu hai bên được tự chứng nhận xuất xứ. Theo đó, nhà xuất khẩu có thể tự tuyên bố về xuất xứ thay cho Giấy chứng nhận xuất xứ được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền. Hiện EU đang áp dụng cho nhà xuất khẩu của EU tự tuyên bố xuất xứ cho hàng hóa xuất khẩu sang Việt Nam theo EVFTA. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn bảo lưu về Giấy chứng nhận xuất xứ theo EVFTA được gọi là GCN EUR.1 được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền (Bộ Công thương). Như vậy, hiện tại nhà xuất khẩu Việt Nam muốn hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA cần phải có GCN EUR.1 do Bộ Công thương cấp, chưa áp dụng nhà xuất khẩu Việt Nam tự tuyên bố về xuất xứ.

Về các cam kết quan trọng khác trong EVFTA, tôi cho rằng khó khăn, vướng mắc lớn nhất đối với sản phẩm nông nghiệp là hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép (liên quan đến SPS); bao bì, nhãn mác không đúng quy cách, tiêu chuẩn, quy chuẩn EU đưa ra (liên quan đến TBT) và tính ổn định chất lượng sản phẩm chưa cao. Do vậy các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp cần ưu tiên khắc phục các điểm yếu này.

TS. NGÔ XUÂN NAM - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam

Với EVFTA, Việt Nam và EU cam kết áp dụng thống nhất các biện pháp SPS đối với hàng hóa nhập khẩu của nhau nhằm mục tiêu bảo vệ sức khỏe con người, động vật và thực vật của mỗi quốc gia thành viên, đồng thời tránh tạo ra các rào cản không cần thiết trong thương mại giữa các quốc gia đó.

TS. NGÔ XUÂN NAM - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam

Ở khía cạnh sức khỏe, SPS kiểm soát các rủi ro liên quan đến hàng hóa nhập khẩu bao gồm Vệ sinh an toàn thực phẩm (liên quan đến đời sống, sức khoẻ con người) và Kiểm dịch động thực vật (liên quan đến sức khoẻ hay đời sống của động vật và thực vật). Các biện pháp này nhằm bảo vệ sức khỏe con người và động vật khỏi nguy cơ từ các chất phụ gia thực phẩm, ô nhiễm vi sinh vật, các độc tố và dịch bệnh từ thực phẩm, đồ uống và thức ăn chăn nuôi.

Hiện nay, đầu mối thông tin và cơ quan quản lý các biện pháp SPS về phía Việt Nam là Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế và Bộ Công thương. Theo đó, tùy thuộc chức năng của mình, các Bộ này sẽ chịu trách nhiệm về việc áp dụng các biện pháp bảo vệ động thực vật và an toàn thực phẩm sử dụng cho người, đồng thời là cơ quan ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn chất lượng, quy trình đánh giá sự phù hợp; thanh tra kiểm tra các cơ sở chế biến nhằm bảo đảm việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã thống nhất với nước nhập khẩu; kiểm tra chuyên ngành và phát hành chứng nhận sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn đã thống nhất của nước nhập khẩu cho các sản phẩm động thực vật xuất khẩu.

Để được cấp phép nhập khẩu vào EU, phía Việt Nam sẽ lập và gửi trước cho phía EU một danh sách các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đáp ứng được các điều kiện, yêu cầu về Vệ sinh an toàn thực phẩm và Kiểm dịch động thực vật của EU. Tuy nhiên, theo cam kết EVFTA, phía EU có quyền từ chối yêu cầu nhập khẩu của doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh đã có tên trong danh sách (với điều kiện phải thông báo cho Việt Nam về các căn cứ, lý do từ chối). Thậm chí, EU cũng có thể tiến hành thanh tra và kiểm tra năng lực quản lý của các cơ quan quản lý Việt Nam (cơ quan chịu trách nhiệm lập danh sách), cũng như thanh tra doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có tên trong danh sách này khi thấy cần thiết, và sẽ điều chỉnh lại danh sách dựa trên kết quả của các cuộc thanh tra đó.

Ông HOÀNG BÁ NGHỊ - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ NHONHO

EVFTA mở ra nhiều cơ hội để hàng hóa nói chung và nông sản Việt nói riêng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, lúc này cũng chính là thời điểm “thanh lọc” các doanh nghiệp yếu, thiếu sức cạnh tranh. Nếu doanh nghiệp không kịp thời nâng cao chất lượng sản xuất, an toàn thực phẩm thì khó lòng trụ được trên thị trường rộng mở những cũng vô cùng khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm như EU.

Ông HOÀNG BÁ NGHỊ - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ NHONHO

Một trong những tiêu chí quan trọng được đề cập trong EVFTA là hệ thống giấy chứng nhận về phương pháp thực hành sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế và đảm bảo về mặt an toàn thực phẩm. Nếu chúng ta không đáp ứng được điều kiện bắt buộc này thì sẽ không thể chạy vào “con đường cao tốc” mà EVFTA mở ra. Do vậy, bên cạnh việc tìm hiểu để biết nhu cầu hiện tại của thị trường châu Âu là sản phẩm nào để đầu tư cho sản xuất, các doanh nghiệp cũng phải tập trung nghiên cứu hệ thống các tiêu chuẩn mà thị trường này đòi hỏi đối với sản phẩm đó. Tốt nhất là nên phối hợp với các tổ chức chuyên môn để được tư vấn cụ thể từng vấn đề, nhằm đảm bảo sản phẩm có các Chứng nhận hợp chuẩn và Chứng nhận hợp quy.

Hiện tại, các sản phẩm như trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản khi xuất khẩu sang EU, các doanh nghiệp cần tham gia chương trình GlobalG.A.P để được cấp code Giấy chứng nhận GGN. GGN là giấy chứng nhận do IQC cấp cho trang trại đáp ứng và tuân thủ trên 300 tiêu chí do GlabalG.A.P đưa ra. Bên cạnh đó, đối với thủy sản (thủy sản đánh bắt xa bờ) cũng cần có thêm hệ thống truy xuất nguồn gốc theo IUU (Quy định về khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo theo quy định). Theo đó, nhà xuất khẩu thủy sản đánh bắt xa bờ cần có thêm giấy chứng nhận là CC (Catch Certificate) do Chi cục Thủy sản cấp. Ngoài ra, đối với các sản phẩm thực phẩm, doanh nghiệp cũng cần có HC (Health Certificate) do Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế cấp.

Bình luận

Xem nhiều





Được quan tâm

Sau nhiều tháng đóng cửa do Chỉ thị 16, nhiều quán bar, pub, beer club ở phố đi bộ Bùi Viện, Q1, TP.HCM đã mở cửa trở lại, nhưng dưới một hình thức khác. Đó là trở thành những cửa hàng bán rau, củ, quả, thịt, cá, nhu yếu phẩm. Đây là cách mà các chủ cơ sở kinh doanh thực hiện để tạm thời có thu nhập khi loại hình kinh doanh thức uống có cồn, tụ tập đông người chưa được phép mở cửa trở lại.
1
Nổi bật



Là nhạc cụ, là vật dụng điều binh khiển tướng trong chiến tranh. Là đồ thờ, là của cải để thể hiện sự giàu có và uy quyền…? Trống là tất cả những thứ đó. Bởi thế nên có những làng nghề làm trống vẫn tồn tại qua hàng ngàn năm lịch sử.

Việc thành lập các tổ đoàn kết đã giúp việc vươn khơi bám biển để đánh bắt hải sản và bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc của ngư dân Hội An hiệu quả hơn.


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất