, //, :: GTM+7
Thứ Tư, 17/11/2021, 11:16

Vị ngọt... của sung

TRƯƠNG THÚY
Tuổi thơ tôi từng trải qua những cơ cực, đói nghèo nơi miền quê Bắc Bộ. Ngày đó, nhà này cách nhà nọ bởi những bờ giậu chứ không kín cổng cao tường như bây giờ. Và nhà nào cũng có một, hai cây sung trước cổng hoặc ở góc vườn. Cây mọc cao, to, cành lá xum xuê, xanh tốt.
Hình minh họa.

Tôi lớn lên, gắn bó nhiều với cây sung, quả sung. Những năm trời làm mất mùa, thóc chưa đến mùa đã cạn hòm, cạn cót. Giống như nhiều gia đình khác trong làng, nhà tôi ngoài món chuối xanh luộc, bố còn chế thêm món sung luộc. Cây sung ở góc vườn quả sai lúc lỉu được tận dụng triệt để. Bố hái từng chùm xuống, lấy dao cắt ra từng quả và cho vào chậu ngâm với nước vo gạo, nước muối cho bớt nhựa, đỡ chát. Sau khi rửa lại nhiều lần mới cho vào luộc. Chấm mắm cáy, thế là có món ăn thay cơm cho ngày đói. Hay là do ngày đó đói mà chị em tôi chẳng cảm nhận được vị chát của sung? Chỉ thấy bây giờ còn nhớ mãi - sung như món ngon của thời thơ ấu.

Mỗi khi đi chăn trâu, bọn trẻ chúng tôi còn phân công nhau, đứa hái theo sung, đứa mang muối ớt. Vị mặn của muối, cay của ớt và vị chát của sung hòa quyện với nhau, hấp dẫn chúng tôi đến lạ kì. Ăn cho chán chê rồi thì đứa nào cũng kêu khát nước, lại thi nhau vục tay xuống dòng nước mương trong mà ngụm từng ngụm ngọt lịm.

Sung xanh thì ăn với muối, với mắm cáy. Sung chín thì cứ thế bẻ ra ăn. Những quả sung chín đỏ mọng, căng tròn luôn hấp dẫn chúng tôi. Bẻ đôi quả sung, những con muỗi nhỏ (ít ra nhìn nó giống vậy nên chúng tôi hay gọi là muỗi sung) yếu ớt bay ra. Chờ cho chúng bay hết, đưa miếng sung lên miệng cắn và cảm nhận vị ngọt dịu dịu mới thấy sung sướng làm sao. Người lớn quê tôi cũng hay ăn sung. Những ngày nông nhàn, ngồi trò chuyện, bên cạnh họ ít khi thiếu rổ khế hoặc rổ sung và bát mắm cáy. Bọn trẻ con chúng tôi cũng quây vào hóng chuyện nhưng chủ yếu để ăn sung là chính.

Mẹ tôi hay muối sung. Món sung muối vừa chua chua, vừa chát chát lại có vị cay cay của ớt, mùi thơm của riềng, tỏi luôn đưa cơm. Chỉ cần có thế, chị em chúng tôi có thể đánh chén no nê mà chẳng cần thịt, cá. Cũng có khi, bố bắt được mớ cá rô đồng, mẹ cho sung muối vào kho cùng, cá thì ít, sung thì nhiều, vậy mà bao giờ sung cũng hết trước. Sau này khi đi học, tôi được gặp lại món sung muối của mẹ ngày nào ở những quán ốc vỉa hè. Những quán ốc này luôn đắt khách nhờ có đĩa sung muối đi kèm. Có khi bọn chúng tôi ăn chưa hết đĩa ốc đã xin thêm đĩa sung. Chủ quán lại vui vẻ múc thêm sung vào đĩa và không quên kèm theo lời dặn: “Lần sau lại đến nhé!”

Quả sung còn có tác dụng chữa bệnh. Năm bố tôi bị sỏi thận, mẹ nghe một ông cụ trong xóm mách, đã hái những quả sung xanh về, ngồi tỉ mẩn thái mỏng ra rồi đem phơi thật khô, phần thì tán thành bột để ăn, phần thì sắc lấy nước để uống. Chẳng biết bao lâu, nhưng cuối cùng bố tôi cũng khỏi. Ngày đó, người dân quê tôi còn dùng lá sung khi đi đưa ma. Có người hái vận cạp quần, có người giắt vành tai, nói là để khỏi bị lạnh khi đi đưa người chết.

Bây giờ, người ta dùng lá sung non để ăn với nem chạo (được làm từ bì lợn thái chỉ trộn với thính gạo rang vàng thơm), thịt ba chỉ luộc. Nhiều người còn bẻ lá sung để nuôi dê, nuôi bò.

Cuộc sống ngày càng sung túc, quả sung chẳng còn xuất hiện trong bữa cơm của mọi nhà nhưng cây sung lại trở thành kiểu cây làm cảnh được ưa thích bởi ý nghĩa của nó: thể hiện sự sung túc. Với sự khéo léo của người làm cây cảnh, những cây sung được chăm sóc, uốn tỉa thành những hình độc đáo, có quả, có lá và được trồng trong những cái chậu cảnh vừa phải để gia chủ chưng trong nhà hoặc ngoài hiên, ngoài sân. Cây sung càng nhiều quả, càng thể hiện sự sung túc của gia chủ.

Vào sống ở miền Nam và gắn bó với quê hương thứ hai này, tôi biết thêm sung là loại quả không thể thiếu trong mâm ngũ quả ngày Tết gồm mãng cầu (na), sung, dừa, đu đủ, xoài với ý nghĩa Cầu sung (túc) vừa đủ xài, thể hiện ước mong một năm mới sung túc, đủ đầy. Bởi vậy, không khó để bắt gặp những chùm sung sai quả được bày bán bên cạnh những thứ hoa quả cần thiết và đắt tiền khác ở chợ Tết phương Nam.

Đối với nhiều người, quả sung rất khó ăn nhưng với tôi, những món ăn có quả sung gói ghém cả tình thương của cha và sự tảo tần của mẹ, gói ghém cả tuổi thơ với một trời kỷ niệm chốn quê nhà nên đằng sau vị chát của sung, tôi luôn cảm nhận được sự ngọt ngào chan chứa trong nó...

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất