, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 31/05/2021, 16:38

Các làng nghề điêu khắc ở Việt Nam

Điêu khắc là loại hình nghệ thuật quen thuộc xuất hiện rất sớm trong xã hội loài người. Ở Việt Nam, qua mỗi thời kỳ lịch sử, điêu khắc luôn chứa đựng các giá trị phản ánh đời sống văn hóa dân tộc. Tùy vào môi trường văn hóa mà nghề điêu khắc của mỗi vùng, miền phát triển khác nhau nhưng chủ yếu là loại hình điêu khắc
gỗ của các làng nghề thủ công truyền thống.

Đến nay, nghề điêu khắc ở Việt Nam có nhiều biến đổi do quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập toàn cầu. Từ đầu thế kỷ XX, nghề điêu khắc đã mang dấu ấn cá nhân với nhiều tên tuổi điêu khắc gia nổi tiếng. Trong cuộc sống hiện nay, nghệ thuật điêu khắc vẫn đi cùng với nhu cầu trang trí, xây dựng nhà ở, vật dụng sinh hoạt, thiết kế không gian sống… và luôn là tiếng nói của tinh thần thời đại.

Nghệ thuật điêu khắc luôn là tiếng nói của tinh thần thời đại. Ảnh: Đoàn Ngọc Bảo.

Không chỉ là loại hình nghệ thuật phản ánh nhiều mặt đời sống xã hội và con người, tại Việt Nam, điêu khắc còn là nghề thủ công đặc sắc. Phát triển mạnh và liên tục ở vùng đồng bằng Bắc bộ, sau đó, theo bước chân di dân, nghề điêu khắc tiến dần vào phía Nam. 

Khi đến mỗi vùng miền, tùy vào điều kiện tự nhiên, xã hội của từng nơi mà các hình thức tổ chức nghề, làng nghề điêu khắc đặc thù dần được hình thành.

Định vị một số làng nghề điêu khắc ở Việt Nam

Định vị một số làng nghề điêu khắc ở Việt Nam.

NGHỆ THUẬT DÂN GIAN Ở CÁC LÀNG NGHỀ ĐIÊU KHẮC BẮC BỘ

NGHỀ ĐIÊU KHẮC Ở BẮC BỘ PHÁT TRIỂN TƯƠNG ỨNG VỚI TỔ CHỨC LÀNG ĐẶC TRƯNG. MỖI LÀNG NGHỀ ĐỀU CÓ LỊCH SỬ, NGUỒN GỐC TƯƠNG ỨNG VỚI THẦN TÍCH, SẮC PHONG CỦA LÀNG VÀ THƯỜNG CHUYÊN VỀ NHỮNG LOẠI HÌNH SẢN PHẨM NHẤT ĐỊNH NHƯ:

- Thiết Úng, Thường Tín, Sơn Đông nổi tiếng với tượng Phật và đồ thờ cúng;

- Định Quán nổi bật với nghề đục khuôn bánh trung thu;

- Đồng Kỵ, La Xuyên chuyên về đồ thờ cúng;

- Phù Khê lưu giữ những đặc sắc của điêu khắc Đại Việt, đặc biệt là chạm rồng;

- Dư Dụ nổi tiếng bởi các sản phẩm trang trí gia dụng (hoành phi, cấu đối, y môn…) và điêu khắc tượng gỗ, đặc biệt là tượng Phật Di Lặc.

Điêu khắc gỗ ở Bắc Bộ.

NGÔN NGỮ CỦA NGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC DÂN GIAN ĐƯỢC TÌM THẤY HẦU HẾT Ở CÁC ĐÌNH LÀNG, TIÊU BIỂU NHƯ:

- Các bức chạm khắc gỗ thể hiện cảnh sinh hoạt xã hội ở đình Phù Lão (Lạng Giang, Bắc Giang), đình Ngọc Canh (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc).

Điêu khắc ở đình Phù Lão, Bắc Giang.

- Các bức tranh điêu khắc như Hội mùa ở đình làng Thổ Tang (Vĩnh Phúc), Đánh cờ ở đình Ngọc Canh (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc), Gà Chọi ở đình Liên Hiệp (Quốc Oai, Hà Tây), Mèo ngoạm cá ở đình Bình Lục (Quảng Ninh)…

Hội mùa - tranh khắc ở đình Thổ Tang, Vĩnh Phúc.

NHỮNG TIẾP XÚC ĐẦU TIÊN TRÊN CON ĐƯỜNG NAM TIẾN

Khoảng giữa thế kỷ XVI, cùng thương nghiệp và đô thị phát triển, nghề điêu khắc cũng ra đời ở khu vực Đà Nẵng - Hội An. Nghề điêu khắc ở Trung Nam bộ là dấu ấn cho quá trình tiếp xúc, tiếp biến văn hóa khi người Việt đến đây; cụ thể như tiếp thu kỹ thuật của người Chăm và nội dung, hình thức thể hiện của người Hoa, người Nhật; chủ đề thể hiện phản ánh triết lý Á Đông như bát bửu, bát tiên, tứ quý, tứ linh, tứ bình, tam đa… cùng nhiều điển cố, điển tích như cá hóa rồng, lý ngư vọng nguyệt, ngũ phúc lâm môn…

Sản phẩm điêu khắc gỗ từ làng Kim Bồng, Quảng Nam.

 

Sản phẩm điêu khắc gỗ từ làng Kim Bồng, Quảng Nam.
Sản phẩm điêu khắc gỗ từ làng Kim Bồng, Quảng Nam.

ĐỜI SỐNG NGHỀ ĐIÊU KHẮC Ở NAM BỘ

Từ thế kỷ XVI - XVII, nghề mộc ở Nam bộ song hành cùng quá trình khai khẩn. Trung tâm nghề điêu khắc ở Đông Nam bộ là khu vực Bình Dương – Đồng Nai ngày nay, có sự tiếp xúc mạnh mẽ với người Hoa, tiêu biểu là nghề điêu khắc gỗ ở Thủ Dầu Một (Bình Dương) và nghề điêu khắc đá ở Bửu Long (Đồng Nai). Ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, điêu khắc đi kèm với nghề mộc, tiêu biểu như nghề mộc ở Chợ Mới. Hình thức phổ biến là chạm khắc trong các công trình nhà ở và đình, chùa. Chủ đề, mẫu mã đa dạng, tập trung vào các sản phẩm tượng như tượng Phật, tượng Di Lặc, mục đồng, tiều phu, ngư phủ, chim ưng, sư tử… Có thể thấy dấu ấn của nghề mộc ở Nam bộ tại những ngôi nhà cổ nổi tiếng như nhà Đốc Phủ Hải (Gò Công, Tiền Giang), nhà cổ Bình Thủy (Cần Thơ), nhà trăm cột (Long An), nhà cổ Huỳnh Thủy Lê (Đồng Tháp), nhà cổ Cai Đường (Vĩnh Long), nhà cổ Huỳnh Phủ (Bến Tre)…

Chạm khắc trong kiến trúc của nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, Đồng Tháp.
Trang trí chạm khắc gỗ ở nhà cổ Bình Thủy, Cần Thơ.
Tags

Bình luận

Xem nhiều




Trong chiến lược phát triển du lịch, thành phố Hà Nội luôn quan tâm đến việc nâng cao chất lượng điểm đến, với phương châm “an toàn - thân thiện - chất lượng - hấp dẫn”.

Được quan tâm

TUẤN ANH - 18/10/2021
Sau nhiều tháng đóng cửa do Chỉ thị 16, nhiều quán bar, pub, beer club ở phố đi bộ Bùi Viện, Q1, TP.HCM đã mở cửa trở lại, nhưng dưới một hình thức khác. Đó là trở thành những cửa hàng bán rau, củ, quả, thịt, cá, nhu yếu phẩm. Đây là cách mà các chủ cơ sở kinh doanh thực hiện để tạm thời có thu nhập khi loại hình kinh doanh thức uống có cồn, tụ tập đông người chưa được phép mở cửa trở lại.
1

LAN VI - 28/06/2021
Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn cho cán bộ, nhân viên yên tâm công tác, cũng như đảm bảo an toàn cho khách hàng khi đến giao dịch, Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ cán bộ nhân viên thuộc Hội sở chính và các chi nhánh/phòng giao dịch tại khu vực Hà Nội tiêm vaccine phòng Covid-19.
1

Trong những năm gần đây nhu cầu kết nối, xúc tiến thương mại của cộng đồng doanh nghiệp (DN) trên các nền tảng số hóa ngày càng phát triển. Bởi vậy các ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước nói chung, tại TP.HCM nói riêng đang tập trung đầu tư cho các nền tảng kết nối DN xuyên biên giới.
1
Nổi bật





Năm 2021, Ban Tổ chức Chương trình Bình chọn và trao danh hiệu "Nông dân Việt Nam xuất sắc" nhận được 146 hồ sơ đề cử từ 63 Hội Nông dân tỉnh, thành phố.

Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất