Bứt phá bằng tôm nước lợ - Nông Thôn Việt

Bứt phá bằng tôm nước lợ

Thứ Bảy, 08/12/2018, 10:22 [GMT+7]

Lâu nay, tôm nước lợ là đối tượng nuôi trồng thủy sản chủ lực, có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các địa phương ven biển. Hiện nay xuất khẩu tôm nước lợ luôn dẫn đầu ngành thủy sản với tỷ lệ khoảng 45% tổng kim ngạch. Các nhà chuyên môn cho rằng, trong điều kiện biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn thì tôm nước lợ được xem là sản phẩm tiềm năng, lợi thế xuất khẩu

Tăng trưởng ấn tượng

Theo Bộ NN&PTNT, tôm nước lợ đang được nuôi tại hơn 30 tỉnh, thành và trở thành sản phẩm hàng hóa lớn của nước ta với 2 loài: tôm sú (tôm bản địa) và tôm thẻ chân trắng. Trong đó, tôm sú bắt đầu được sản xuất giống nhân tạo và nuôi ở Việt Nam từ những năm đầu của thập kỷ 80 (thế kỷ 20); từ năm 1998, tôm thẻ chân trắng bắt đầu được du nhập vào Việt Nam với hình thức nuôi công nghiệp.

Từ năm 1999, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển nuôi trồng thủy sản; đồng thời có chính sách về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Các chính sách này có tầm quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nuôi trồng thủy sản.

Thu hoạch tôm
Thu hoạch tôm

Giai đoạn 2001 - 2010 tốc độ tăng sản lượng thủy sản đạt gần 10%, nuôi trồng thủy sản đạt 18%, giá trị xuất khẩu thủy sản tăng bình quân 12,23%/năm. Từ năm 2008, Bộ NN&PTNT có chủ trương cho phép nuôi tôm thẻ chân trắng ở ĐBSCL; chỉ 2 năm sau tôm thẻ đã vượt tôm sú về sản lượng và giá trị xuất khẩu. Ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT nhìn nhận: “Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu tôm đã vượt con số 2,1 tỷ USD và con tôm thật sự trở thành động lực thu hút đầu tư từ nuôi trồng đến chế biến, xuất khẩu”.

Bộ Công thương nhận định, Việt Nam đứng thứ 3 về sản xuất tôm trên thế giới (sau Trung Quốc và Indonesia), với sản lượng từ 600.000 - 650.000 tấn/năm, nhưng dẫn đầu thế giới về sản xuất tôm sú với sản lượng 300.000 tấn/năm; đồng thời nằm trong 5 nước xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới (cùng với Ecuador, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia).

Sản phẩm tôm của nước ta được xuất khẩu đến 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam là nhà cung cấp tôm lớn thứ nhất cho Nhật Bản, thứ 3 cho Hoa Kỳ và thứ 4 cho EU, dẫn đầu các nước cung cấp tôm trên thế giới về số lượng doanh nghiệp được cấp chứng nhận BAP 4 sao. Đây là chứng nhận cao nhất do Liên minh Nuôi trồng thủy sản toàn cầu xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng, môi trường và nước thải.

Thêm điểm đáng ghi nhận là thời gian qua, xuất khẩu tôm của Việt Nam liên tục tăng trưởng. Nếu như năm 2005, xuất khẩu tôm của nước ta mới đạt 1,37 tỷ USD thì năm 2014 tăng lên 3,95 tỷ USD; năm 2016 xuất khẩu tôm đạt 3,15 tỷ USD và năm 2017 xuất khẩu tôm đạt 3,85 tỷ USD…

Đa dạng thị trường xuất khẩu

Tính đến nay xuất khẩu tôm của nước ta sang khoảng 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có 10 thị trường lớn luôn tăng trưởng khả quan. EU là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, chiếm 24,4% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam đi các thị trường. Hai quý đầu năm nay, xuất khẩu tôm Việt Nam sang EU tăng trưởng mạnh trong bối cảnh xuất khẩu tôm sang các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản sụt giảm. Bước sang quý III năm nay, xuất khẩu tôm sang thị trường này bắt đầu giảm. Tuy nhiên, nhờ tăng trưởng tốt trong 2 quý đầu năm nên xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường EU tính tới tháng 10 năm nay vẫn tăng nhẹ 4,4% đạt 724,7 triệu USD.

Nuôi tôm siêu thâm canh ở bạc Liêu
Nuôi tôm siêu thâm canh ở bạc Liêu

Mỹ là thị trường nhập khẩu tôm lớn thứ 2 của Việt Nam, chiếm 18,2% tổng giá trị xuất khẩu tôm của Việt Nam đi các thị trường. Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong 10 tháng đầu năm nay đạt 540,4 triệu USD. Kết quả cuối cùng thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam trong giai đoạn xem xét hành chính lần thứ 12 – POR12 (từ 1.2.2016 – 31.1.2017) khả quan hơn nhiều so với những lần xem xét trước đó đã giúp các doanh nghiệp tôm Việt Nam yên tâm đẩy mạnh bán hàng vào thị trường Mỹ trong thời gian tới, nhất là giai đoạn tập trung mua hàng từ các nhà nhập khẩu Mỹ phục vụ cho các dịp lễ Tết cuối năm.

Bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung cũng là một cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này do Mỹ áp thuế cao với các mặt hàng của Trung Quốc.

Đối với thị trường Nhật Bản đứng thứ 3, chiếm 17% tổng giá trị xuất khẩu tôm Việt Nam đi các thị trường. Chín tháng đầu năm 2018, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật Bản đạt 453 triệu USD. Việt Nam cũng là nước cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật Bản, chiếm 26% tổng giá trị nhập khẩu tôm vào nước này. Thái Lan đứng thứ hai chiếm 19%, tiếp đó là Indonesia với 16% và Ấn Độ với 13%.

VASEP dự báo xuất khẩu tôm trong quý IV năm nay sẽ tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt khoảng 1,14 tỷ USD. Như vậy xuất khẩu tôm đến cuối năm 2018 sẽ cán đích gần 3,8 tỷ USD.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho rằng, nhu cầu tiêu thụ tôm sú tại thị trường luôn cao. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp như Minh Phú, Sao Ta, Quốc Việt… có năng lực chế biến tốt nên có lợi thế cạnh tranh trên thương trường. Phía Bộ Công thương đẩy mạnh xúc tiến thương mại mở rộng thị trường xuất khẩu tôm nhằm đa dạng hóa đầu ra cho con tôm Việt Nam. Chủ động thông tin tích cực về các sản phẩm tôm Việt Nam, trong đó quan tâm các thị trường xuất khẩu chủ lực. Mặt khác theo dõi những rào cản kỹ thuật của các nước gây khó cho con tôm, cảnh báo sớm các vụ kiện chống bán phá giá tôm nhằm giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp…

Tân Thành

;
.
.
.
.