Mỹ thay Ngoại trưởng - Nông Thôn Việt

Mỹ thay Ngoại trưởng

Thứ Tư, 14/03/2018, 09:22 [GMT+7]

Ngày 14.3, VnExpress dẫn nguồn tin từ CBS News cho biết tại cuộc họp báo vài giờ sau khi ông Trump tuyên bố sa thải, ông Rex Tillerson, Ngoại trưởng Mỹ không nhắc đến nguyên nhân sự việc. Ông chỉ cho biết đã nhận được cuộc gọi từ Tổng thống và Chánh văn phòng John Kelly ngay sau buổi trưa, "để đảm bảo có sự rõ ràng trong những ngày tới".

Ông Tillerson không cám ơn ông Trump hay nhắc tên ông, nhưng đánh giá cao "những lãnh đạo vị tha" tại Bộ Ngoại giao và các cơ quan khác. Ông nhấn mạnh những thành tựu đạt được trong thời gian ông làm việc tại Bộ và động viên những nhân viên tiếp tục làm việc.

"Điều quan trọng nhất là đảm bảo chuyển giao trật tự và suôn sẻ trong thời điểm đất nước tiếp tục đối mặt với những thách thức đáng kể với chính sách và an ninh quốc gia", ông nói.

Ông Tillerson sẽ từ bỏ mọi nghĩa vụ trong ngày 13.3 và từ nhiệm cuối tháng này. Ông sẽ bàn giao công việc cho Thứ trưởng Ngoại giao John Sullivan.

VnExpress cũng dẫn tin từ Reuters cho biết  ngày 13.3 Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Twitter rằng: "Mike Pompeo, giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) là ngoại trưởng mới của chúng ta. Ông ấy sẽ đảm nhận một công việc tuyệt vời. Cảm ơn ông Rex Tillerson vì đã cống hiến. Gina Haspel sẽ là tân giám đốc CIA, người phụ nữ đầu tiên được chọn vào vị trí này. Xin chúc mừng tất cả". Bà Haspel hiện là phó giám đốc CIA.

Thay thế ông Tillerson là biến động nhân sự lớn nhất trong nội các Trump. Động thái này được dự đoán từ tháng 10/2017, khi xuất hiện thông tin ông Trump và ông Tillerson, 65 tuổi, có bất đồng. Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ khi đó đều bác bỏ.

Ông Rex Tillerson (trái) và ông Mike Pompeo. Ảnh: Reuters.
Ông Rex Tillerson (trái) và ông Mike Pompeo. Ảnh: Reuters.

"Chúng tôi khá hợp nhau nhưng cũng có những vấn đề bất đồng", Tổng thống Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng. "Khi xem xét thỏa thuận hạt nhân Iran, tôi thấy nó thật tồi tệ nhưng ông ấy lại thấy ổn. Tôi muốn xóa bỏ hoặc làm gì đó, ông ấy lại thấy khác. Chúng tôi không thực sự có chung suy nghĩ".

Theo Tuổi Trẻ  Washington Post ngày 13.3, thông tin rằng từ thứ sáu tuần trước, ông Trump đã yêu cầu ông Tillerson từ chức và nhà ngoại giao đứng đầu nước Mỹ này buộc phải rút ngắn chuyến công du châu Phi để trở về Washington hôm 12-3. Theo một quan chức Nhà Trắng cấp cao, ông Trump không muốn công khai khi ngoại trưởng Mỹ công du châu Phi. Thông báo của ông Trump hôm 13.3 được đưa ra chỉ vài giờ trước khi ông Tillerson về đến Washington.

Ông Trump và Tillerson vốn luôn "đụng độ" nhau về quan điểm, và người đứng đầu nước Mỹ cho rằng ngoại trưởng của mình suy nghĩ "quá nhút nhát".

Báo Washington Post dẫn lời 3 quan chức Nhà Trắng cho biết tổng thống Mỹ tin rằng cần thiết phải thay vị trí ngoại trưởng trong bối cảnh ông sắp gặp nhà lãnh đạo Kim Jong Un và tham gia nhiều cuộc đàm phán về thương mại.

Theo một quan chức Nhà Trắng cấp cao, ông Trump đã đề nghị ông Tillerson từ chức hôm 9.3 nhưng không muốn công khai khi ngoại trưởng Mỹ công du châu Phi. Thông báo của ông Trump hôm nay được đưa ra chỉ vài giờ trước khi ông Tillerson về đến Washington.

Pompeo được cho là hợp với ông chủ Nhà Trắng. Giám đốc CIA Mike Pompeo "tràn đầy năng lượng, trí tuệ to lớn. Chúng tôi luôn có cùng cách nghĩ", ông Trump cho biết.

Pompeo là từng là hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Kansas trong ba nhiệm kỳ, thành viên Ủy ban Tình báo Hạ viện, sau đó trở thành giám đốc CIA hồi tháng 1/2017. Trong thời gian bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, Pompeo công khai chỉ trích thỏa thuận hạt nhân với Iran đạt được dưới thời Barack Obama, cách cựu ngoại trưởng Hillary Clinton giải quyết vụ tấn công vào các cơ sở Mỹ ở Benghazi, Libya, năm 2012, và cho rằng cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) Edward Snowden là kẻ phản bội, xứng đáng lĩnh án tử hình.

Tuy nhiên, ông Pompeo lại có quan điểm "hiếu chiến" với Nga, coi Nga là mối đe dọa an ninh tiềm tàng, phần nào ngược ông Trump, người muốn cải thiện quan hệ với Moscow.

Tổng thống Trump muốn có Pompeo trong nội các trước khi bắt đầu đối thoại với Triều Tiên và đàm phán về các thỏa thuận thương mại. Tillerson, cựu giám đốc điều hành tập đoàn ExxonMobil, không có kinh nghiệm về chính trị hay ngoại giao trước khi trở thành ngoại trưởng.

Ngày 8.3 ông Trump chấp nhận đề nghị gặp thượng đỉnh từ nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, do một quan chức Hàn Quốc chuyển lời. Cuộc gặp dự kiến diễn ra vào tháng 5. Nhà Trắng cho biết thời gian và địa điểm tổ chức cụ thể chưa được quyết định.

Lãnh đạo thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng việc ông Trump sa thải Ngoại trưởng Tillerson "làm suy yếu Mỹ". "Sự bất ổn của chính quyền này trong mọi lĩnh vực làm suy yếu Mỹ", Schumer nói. "Chúng tôi hy vọng ông Pompeo sẽ hành động có trách nhiệm hơn, giúp Mỹ có chính sách cứng rắn hơn với Nga".

Trong khi đó vào đầu tháng 12.2017, Heather Nauert, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, hôm nay dẫn lời Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly khẳng định thông tin trên báo chí rằng Ngoại trưởng Rex Tillerson sắp bị thay thế là không có căn cứ.

H.Lê (Theo Tuổi Trẻ, VnExpress)
;
.
.
.