Về thuế tài sản - Nông Thôn Việt

Về thuế tài sản

Thứ Năm, 07/06/2018, 09:52 [GMT+7]

Mới đây, cùng với việc đề nghị nâng thuế môi trường đối với xăng dầu lên mức tối đa (8%), Bộ Tài chính tiếp tục đưa Dự thảo Luật Thuế tài sản ra lấy ý kiến công chúng. Và tất nhiên, các sáng kiến tăng thu dồn dập như vậy đã không nhận được sự ủng hộ quá nhiệt thành.

Công bằng mà nói Thuế Tài sản có rất nhiều ưu điểm và thật sự có thể trở thành một công cụ chính sách quan trọng để bảo đảm công bằng xã hội và hạn chế các cơn sốt bất động sản. Tuy nhiên, để việc ban hành thuế thật sự góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước, không ít các vấn đề có liên quan cần phải được quan tâm giải quyết.

Trước hết, đó là mức giá trị tài sản bắt đầu bị đánh thuế. Đánh thuế nhà với mức giá trị bắt đầu từ 700 triệu đồng như trong dự thảo của Luật Thuế tài sản có vẻ là khá thấp. Với mức này, rất nhiều người nghèo sẽ phải đóng thuế tài sản đối với căn nhà của mình.

Mà như vậy, thì đời sống của họ đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Khả năng của họ đầu tư để tái sản xuất sức lao động, đầu tư cho giáo dục con cái, cho chăm sóc sức khỏe đã rất thấp, bây giờ sẽ còn thấp hơn. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến không chỉ công bằng xã hội, mà còn đến cả nguồn nhân lực rất cần thiết cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế nói riêng và đất nước nói chung.

Hai là, xử lý vấn đề thu cái gì và thôi không tiếp tục thu cái gì. Cho dù mức giá trị nhà bị đánh thuế là 700 triệu đồng được chấp nhận, thì việc thuế chồng lên thuế cũng cần được xử lý. Chắc chắn, những người có nhà giá 700 triệu đồng đã phải đóng rất nhiều thứ thuế, phí, lệ phí cho căn nhà của mình. Tính sơ sơ chúng ta đã thấy đó là thuế đất ở, thuế trước bạ, phí an ninh, phí vệ sinh…

Cứ cho là việc đánh thuế tài sản có nhiều ưu điểm, thì việc thu thêm Thuế Tài sản vẫn có thể là một nhược điểm trong tình hình hiện nay. Vấn đề là tỷ lệ GDP do người dân làm ra đã bị huy động vào Ngân sách rất cao. Trong năm 2018 tỷ lệ này dự kiến là 23,9%. Đây được coi là mức cao nhất trong các nước Đông Nam Á. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ huy động thuế, phí trên GDP của Việt Nam là khoảng 20%, Thái Lan là 16,1%, Philippines là 13,5%, Malaysia là 14,3%, Indonesia là 12,4%.

Một câu hỏi bao trùm liên quan đến chính sách thuế là người dân chi tiêu thì tốt hơn hay Nhà nước chi tiêu thì tốt hơn? Dĩ nhiên, có những thứ người dân chi tiêu tốt hơn, nhưng cũng có những thứ Nhà nước chi tiêu sẽ tốt hơn. Tuy nhiên, những thứ Nhà nước chi tiêu tốt hơn thật ra không nhiều.

Những thứ đó trước hết là các công vụ liên quan đến quốc phòng, ngoại giao, trật tự - pháp luật và công lý. Trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, thậm chí khoa học - kỹ thuật… Nhà nước chi tiêu vẫn không hiệu quả bằng người dân. Đó là chưa nói tới việc những chi tiêu để phục vụ các nhu cầu dân sinh, thì người dân chi tiêu bao giờ cũng hiệu quả và hợp lý hơn Nhà nước.

Trong mối tương quan như trên, tỷ lệ chi tiêu giữa Nhà nước với người dân phải là Nhà nước chi tiêu ít, người dân chi tiêu nhiều. Nếu Nhà nước dùng thuế để tăng thu cho ngân sách, thì điều đó chỉ có nghĩa là tăng chi tiêu của Nhà nước, giảm chi tiêu của người dân mà thôi.

Do trong đa số các trường hợp, Nhà nước chi tiêu không hiệu quả bằng người dân, nên lợi ích chung của xã hội, của quốc gia sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nhiều hơn là tích cực.

Chính vì vậy, ban hành thêm Thuế Tài sản, thì cũng cần thiết phải cắt giảm bớt các loại thuế, phí khác đang nhiều trùng trùng, điệp điệp hiện nay. Song song với điều này, cũng cần phải áp đặt kỷ luật nghiêm ngặt và nâng cao hiệu quả chi tiêu của Nhà nước.

TS Nguyễn Sỹ Dũng

;
.
.
.