Mù Cang Chải quyến rũ nét riêng - Nông Thôn Việt

Mù Cang Chải quyến rũ nét riêng

Thứ Bảy, 07/07/2018, 10:36 [GMT+7]

Hiếm ai hiểu tường tận quá trình nghìn năm khai hoang đánh núi, hình thành những thửa ruộng bậc thang bằng người dân H’Mông ở Mù Cang Chải, Yên Bái. Hiện nay, Mù Cang Chải có 2.500 ha ruộng bậc thang, tập trung ở các xã: La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Xu Phình.

Chế Cu Nha là xã dễ đến nhất và có ruộng bậc thang đẹp nhất ở Mù Cang Chải. Ông Hờ A Cớ, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông Văn hóa huyện Mù Cang Chải cho biết: Để tạo sự đồng mức cho từng mảnh ruộng, người H’Mông dùng nước làm thành một đường cân bằng, chỗ gồ ghề thì cào bằng thêm, chỗ cao thì san bớt lên bờ, vì vậy các thửa ruộng quanh quả đồi đều có mực nước và độ cao giống nhau, tạo thành các bậc thang đều khắp núi đồi...

Ruộng bậc thang Mù Căng Chải mùa lúa chín. Ảnh: Vũ Ngọc Tuấn
Ruộng bậc thang Mù Căng Chải mùa lúa chín. Ảnh: Vũ Ngọc Tuấn

Những công việc này được tiếp nối từ thế hệ này qua thế hệ khác, dần phát triển thành một vùng ruộng bậc thang Mù Cang Chải rộng lớn.

Cũng theo ông Hờ A Cớ, nếu bạn muốn khám phá Mù Cang Chải thì bạn phải đến theo mùa. Mỗi mùa, ruộng bậc thang lại có nét quyến rũ riêng như mùa lúa chín vàng, mùa nước đổ, mùa lúa dậy thì và sôi động nhất là vào mùa gặt.

Và nếu có dịp, hãy ngủ một đêm với bà con trong bản để ngắm hoàng hôn buông, ngắm sự ẩn hiện của những thửa ruộng cuốn hút sau dãy núi và ngồi cùng các chàng trai cô gái hát trao nhau những câu ca tình yêu vẫn còn đậm chất thưở hồng hoang.

Nằm trong các chương trình lễ hội hướng về cội nguồn của 3 tỉnh Phú Thọ - Lào Cai – Yên Bái vào trung tuần tháng 9 hàng năm, tỉnh yên Bái tổ chức lễ hội khám phá Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải. Bà con các dân tộc cùng nhau xuống núi trẩy hội, gặp gỡ giao lưu.

Du khách trong và ngoài nước cũng về đây chiêm ngưỡng những thửa ruộng bậc thang khoe sắc vàng và tham gia chuỗi sự kiện văn hóa đặc sắc như: phiên chợ vùng cao, triển lãm ảnh ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải, hội thi giã bánh dày, khèn Mông, chọi dê. Các môn thể thao dân tộc cũng được tổ chức như: tung còn, ném pao, đánh quay, bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy.

Các hoạt động du lịch sinh thái đi kèm như: chinh phục đỉnh núi Púng Luông, thác Mơ 3 tầng (xã Mồ Dề), suối nước nóng và hang động ở Nậm Khắt, rừng chè cổ thụ La Pán Tẩn. Ngoài ra, Mù Cang Chải đang tập trung phát triển du lịch cộng đồng, điểm du lịch “Mù Cang Chải Ecolodge” ở bản Hua Khắt, xã Nậm Khắt…

Sự cần cù của người H’Mông hàng trăm năm đã hình thành nên công trình ruộng bậc thang kỳ vỹ giữa đại ngàn Tây Bắc. Đến hẹn lại lên, du khách lại đến với Mù Cang Chải để đắm mình vào mùa vàng lúa chín, hay lấp lánh ruộng bậc thang mùa nước đổ, một bức tranh đẹp hòa quyện với núi rừng Tây Bắc 

Cải dầu "thêm lực" cho ruộng bậc thang

Huyện Mù Cang Chải, Yên Bái, có trên 85% đồng bào dân tộc H’Mông sinh sống ở địa hình dốc núi, hiện có 4.360ha ruộng nước, nhưng ở đây vụ xuân chỉ làm được 1.500ha, còn lại 2.860ha đất ruộng một vụ để hoang. Huyện Mù Cang Chải đã đưa vào trồng thử nghiệm nhiều cây trồng như khoai bon, ngô tím… nhưng kết quả không cao.

Ông Vũ Tiến Đức, Chủ tịch UBND huyện Mù Cang Chải cho biết, những cây cải dầu nơi ruộng bậc thang Mù Cang Chải khởi đầu từ chuyến đi khảo sát tại các huyện vùng cao Mường Khương, Si Ma Cai, Bắc Hà (Lào Cai) – những nơi có địa hình giống với huyện Mù Cang Chải đã đưa vào trồng cây cải dầu thử nghiệm cho sản lượng tốt và thu nhập cao hơn trồng lúa.

Nhận thấy đây là cây trồng thích hợp trên diện tích đất ruộng một vụ bị bỏ hoang, vụ đông 2015 – 2016, huyện Mù Cang Chải đã ký kết cùng Công ty Thịnh Đạt trồng thử nghiệm cải dầu trên diện tích 3ha tại xã Chế Cu Nha. Từ khi gieo hạt đến khi thu hoạch chỉ hơn 3 tháng, thu cải xong làm vụ mùa lúa vừa kịp, thu nhập từ cây cải dầu cao gấp 1,5 lần so với trồng lúa.

Giám đốc Công ty CP Thịnh Đạt, ông Đào Xuân Thịnh cho hay: Hạt cải dầu thu được từ vụ đông 2015 - 2016 có chất lượng cao, dầu tốt. Chính vì thế, năm nay chúng tôi mở rộng lên 500ha và đặt nhà máy ép dầu tại Mù Cang Chải. Từ kết quả bước đầu, vụ đông xuân 2016 - 2017 huyện Mù Cang Chải đã triển khai cùng lúc cấy 1.600ha lúa, 100ha gừng, 20ha lúa mì, 15ha khoai tây và trồng 500ha cải dầu ở 12/14 xã.

Theo ông Phan Ngọc, cán bộ Công ty Thịnh Đạt, gieo trồng cây cải dầu không quá khó khăn, cũng không đòi hỏi kỹ thuật cao. Sau khi làm đất có thể gieo hạt được ngay. Công ty Thịnh Đạt ứng trước hạt giống, phân bón và cam kết thu mua toàn bộ số hạt cải bà con làm ra với giá 15.000 đồng/kg.

Với điều kiện thời tiết bình thường như hiện nay, mỗi hecta cải sẽ cho thu 2 tấn hạt, thu về 30 triệu đồng/hecta. Trong đó, riêng xã Chế Cu Nha đã thu về trên dưới 3 tỷ đồng trong mùa cải dầu năm nay.

Tuy mới chỉ đưa vào trồng 2 vụ nhưng cải dầu được huyện Mù Cang Chải đánh giá là cây trồng mới góp phần quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đáp ứng ao ước bao đời của người dân Mù Cang Chải là tìm được giống cây trồng thích hợp trong vụ đông xuân.

Không chỉ góp phần mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao đời sống cho nông dân vùng cao mà những ruộng bậc thang được dát vàng hoa cải đang gọi mời du khách đến với những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp của Mù Cang Chải.

Nhật Thanh-Nguyễn Yên

 

;
.
.
.