Tăng chuỗi giá trị ngành lúa gạo từ phụ phẩm - Nông Thôn Việt

Tăng chuỗi giá trị ngành lúa gạo từ phụ phẩm

Thứ Bảy, 09/05/2020, 09:30 [GMT+7]

Tận dụng những phụ phẩm của ngành sản xuất lúa gạo, nhóm các nhà khoa học thuộc ĐH Bách khoa TP.HCM, ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trung tâm Công nghệ sinh học An Giang cùng Tập đoàn Lộc Trời đã nghiên cứu, sản xuất ra một số sản phẩm có giá trị như GABA (một loại amino acid không thể thiếu của cơ thể con người, bảo đảm duy trì sự hoạt động của não bộ), nước uống dinh dưỡng, bánh mì giàu xơ, dầu cám giàu y-oryzanol từ cám gạo, thức ăn gia súc từ rơm rạ… góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành sản xuất lúa gạo.

 

Quy trình sản xuất thức uống dinh dưỡng do nhóm các nhà khoa học thực hiện.
Quy trình sản xuất thức uống dinh dưỡng do nhóm các nhà khoa học thực hiện.

Hiện nay, các phụ phẩm trong quá trình sản xuất lúa gạo vẫn chưa được xử lý và sử dụng hiệu quả. Cám gạo chủ yếu sử dụng cho chăn nuôi, nên chưa được xử lý và bảo quản tốt sau khi xay xát. Trong khi đó, cám là nguồn nguyên liệu giàu dinh dưỡng và đầy tiềm năng cho sử dụng trong chế biến thực phẩm. Lượng rơm rạ thì vô cùng lớn, có thể khai thác sử dụng xử lý để làm các chế phẩm sinh học, năng lượng, sử dụng cho chăn nuôi, trồng nấm, làm thức ăn cho gia súc… nhưng chủ yếu vẫn chỉ đốt bỏ, gây ô nhiễm môi trường và lãng phí.

Trước thực tế đó, các nhà khoa học đã thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp Quốc gia mang tên "Nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và khai thác phụ phẩm của ngành sản xuất lúa gạo khu vực Đồng bằng sông Cửu Long". Đây là đề tài nghiên cứu thuộc chương trình “Khoa học và Công nghệ phục vụ phát triển bền vững Vùng Tây Nam Bộ", do PGS.TS Ngô Thanh An, trường ĐH Bách khoa TP.HCM làm chủ nhiệm. Đề tài bắt đầu thực hiện từ năm 2017 - 2019 và mới nghiệm thu vào đầu năm 2020.

Đề tài nghiên cứu này có mục tiêu là sản xuất thử nghiệm một số sản phẩm như: GABA, thức uống dinh dưỡng, bánh mì giàu xơ, dầu cám giàu y-oryzanol, thức ăn gia súc rơm rạ, gạo GABA, bánh gạo, protein gạo trong quá trình sản xuất bột gạo. Trong đó, nhóm đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình lên men sinh tổng hợp GABA cũng như ứng dụng kỹ thuật lọc màng và trao đổi ion để tinh sạch GABA. Từ đó đưa ra quy trình sản xuất GABA tinh sạch từ cám gạo, với hàm lượng GABA đạt được trong sản phẩm là 90,3%. Cũng từ cám gạo, nhóm nghiên cứu sản xuất thức uống với các thành phần có giá trị dinh dưỡng cao như vitamin, đạm, hoạt tính chống oxy hóa… đặc biệt khắc phục được vị đắng do đặc tính của nguyên liệu gây ra.

Nhóm cũng đã nghiên cứu thay thế 10% bột mì bằng cám gạo nguyên béo trong sản xuất bánh mì giàu xơ. Sản phẩm thu được có hàm lượng xơ được cải thiện (2,98%), giàu vitamin B1, đồng thời cung cấp năng lượng cao hơn so với sản phẩm cùng loại thị trường.

Ngoài ra, để nâng cao hàm lượng y-oryzanol (vi chất nằm ở lớp màng bao quanh hạt gạo - có tác dụng giảm cholesterol thừa trong cơ thể) trong dầu cám gạo mà không làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng của dầu cám, nhóm đã ứng ứng dụng kỹ thuật lọc màng, cho ra sản phẩm dầu có hàm lượng y-oryzanol 193ppm, cao hơn gấp 3 lần sản phẩm dầu cám gạo thường trên thị trường.

Để đa dạng hóa các sản phẩm chế biến từ gạo và tấm (phụ phẩm trong quá trình xay xát lúa gạo), nhóm còn nghiên cứu chuẩn hóa quy trình công nghệ sản xuất bột gạo và bánh tráng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Đặc biệt, nghiên cứu phát triển giải pháp xử lý nước thải nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả kinh tế cho các cơ sở sản xuất. Quy trình sản xuất bột gạo kết hợp quy trình xử lý nước thải được thử nghiệm tại Công ty xuất nhập khẩu Sa Giang (Đồng Tháp).

Hiện nhóm nghiên cứu đã làm chủ được quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm nói trên, nên có thể chuyển giao được ngay vào thực tiễn cho các doanh nghiệp sản xuất đại trà, nhằm tăng chuỗi giá trị cho ngành lúa gạo

GIA HÂN

;
.
.
.
.