Ca sĩ Thủy Tiên và các quyền dân sự - Nông Thôn Việt

Ca sĩ Thủy Tiên và các quyền dân sự

Thứ Năm, 17/12/2020, 17:06 [GMT+7]

Ca sĩ Thủy Tiên có vi phạm Nghị định 64/2008 khi tự đứng ra vận động và tiếp nhận tiền viện trợ cho đồng bào bị bão lụt ở miền Trung hay không?

 

Câu trả lời là: Có! Nghị định 64/2008 chỉ cho phép một số tổ chức được quy định cụ thể như: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Chữ thập Đỏ, cơ quan thông tin đại chúng của Trung ương, địa phương… được tiếp nhận viện trợ. “Ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào có quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ”, khoản 3, Điều 5, Nghị định 64/2008 nêu.

Tuy nhiên, khi chúng ta đặt câu hỏi: Thế ca sĩ Thủy Tiên có vi phạm pháp luật không? Câu trả lời lại là: Không! Ca sĩ Thủy Tiên không vi phạm pháp luật.

Vấn đề là sau khi Hiến pháp năm 2013 và Bộ Luật Dân sự năm 2015 được ban hành, thì những quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân, quyền dân sự của các văn bản dưới luật sẽ không thể còn hiệu lực. Hiến pháp năm 2013 quy định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng” (Khoản 2, Điều 14). Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định: “Quyền dân sự chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng” (Khoản 2, Điều 2). Như vậy, theo quy định của Hiến pháp và của Bộ Luật Dân sự, muốn hạn chế quyền con người, quyền công dân, quyền dân sự thì phải ban hành luật, chứ không thể ban hành văn bản dưới luật. Ngoài ra, cho dù ban hành luật, thì các quyền nói trên cũng chỉ có thể bị hạn chế trong 4 trường hợp:

1. Để bảo đảm quốc phòng, an ninh;

2. Để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội;

3. Để bảo vệ đạo đức xã hội;

4. Để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Khi đứng ra vận động và tiếp nhận tiền cứu trợ, ca sĩ Thủy Tiên đã thực hiện một giao ước dân sự. Giao ước đó là: “Các nhà tài trợ hãy trợ giúp cho những người dân miền Trung bị thiên tai thông qua tôi. Tôi sẽ thực hiện việc trợ giúp đó một cách công tâm và hiệu quả”. Thực hiện giao ước này là một quyền dân sự: quyền của ca sĩ Thủy Tiên và quyền của các nhà tài trợ. Quyền dân sự này vì vậy không thể bị hạn chế bởi quy định của một văn bản dưới luật như Nghị định 64/2008. Đây cũng là lý do tại sao Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã nhanh chóng chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan phải nhanh chóng sửa đổi Nghị định 64/2008 này.

Trước đây, khi Hiến pháp 2013 được ban hành, việc rà soát các văn bản dưới luật để bảo đảm sự tuân thủ các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân đã được tiến hành rất khẩn trương. Tuy nhiên, khi Bộ Luật Dân sự năm 2015 được ban hành thì việc rà soát các văn bản dưới luật lại chưa được tiến hành khẩn trương như vậy. Sự chậm trễ trong việc sửa đổi Nghị định 64/2008 là một ví dụ cụ thể.

Thật ra, cho dù việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 64/2008 là cần thiết, thì chúng ta cũng nên tránh việc quá lạm dụng pháp luật hành chính để điều chỉnh các quan hệ dân sự. Giao ước dân sự giữa ca sĩ Thủy Tiên và các nhà tài trợ được điều chỉnh bởi Luật Dân sự và bởi các quy phạm đạo đức. Các nhà tài trợ hưởng ứng lời vận động của ca sĩ Thủy Tiên vì họ tin vào ca sĩ Thủy Tiên. Để giữ được lòng tin này, ca sĩ Thủy Tiên sẽ phải làm tốt nhất có thể việc cấp phát tiền cứu trợ cho dân. 

TS. NGUYỄN SĨ DŨNG

;
.
.
.
.