Bài học từ Tri Tôn - Nông Thôn Việt

Bài học từ Tri Tôn

Thứ Hai, 11/05/2020, 11:11 [GMT+7]

Tháng 08/2019, sau buổi khánh thành 16 cầu trên địa bàn huyện An Phú, Ban tổ chức Chương trình Cầu Nông thôn mới đến khảo sát nhu cầu thực tế tại huyện Tri Tôn. Theo danh sách, huyện Tri Tôn xin được tài trợ xây dựng 16 cầu, với tổng số tiền dự toán là 18,9 tỷ đồng (trong đó 13,5 tỷ đề nghị được hỗ trợ từ chương trình Cầu Nông thôn).

 

Lễ khánh thành và bàn giao 16 cây cầu tại huyện Tri Tôn sau 5 tháng xây dựng.
Lễ khánh thành và bàn giao 16 cây cầu tại huyện Tri Tôn sau 5 tháng xây dựng.

Khi đưa chúng tôi đi khảo sát, Phó Bí thư Huyện ủy Tri Tôn Nguyễn Hữu Ngọc cứ băn khoăn, sợ rằng nhu cầu của địa phương thì nhiều, nguồn tài trợ vận động được thì có hạn, nên anh cứ nói như mong cảm thông: “Em đưa các anh chị đi xem vậy, nhưng chương trình tài trợ được bao nhiêu là quý bấy nhiêu...”

Tri Tôn là một trong 5 huyện biên giới của tỉnh An Giang, có hơn 15km đường biên giới tiếp giáp với huyện Kirivong tỉnh Takeo của nước bạn Campuchia. Năm 1979, giặc Ponpot xâm lược biên giới, gây nên vụ thảm sát gần 3.200 người dân vô tội ở xã Ba Chúc. Mặc dù cùng với huyện Tịnh Biên sở hữu địa danh Bảy Núi nổi tiếng, nhưng Tri Tôn vẫn kênh rạch chằng chịt như ở hầu hết các tỉnh ĐBSCL. Những năm gần đây, hệ thống đường giao thông liên tỉnh, liên huyện của các tỉnh ĐBSCL đã được đầu tư khá nhiều, tất nhiên vẫn còn thấp xa so với các tỉnh phía Bắc cả về quy mô, chất lượng, nhưng hệ thống đường giao thông liên xã, nội xã thì vẫn thiếu nghiêm trọng. Việc đi lại, sinh hoạt, học tập, vận chuyển vật tư nguyên liệu và nông sản phẩm... hầu hết đều phải sử dụng ghe, xuồng.

Huyện Tri Tôn đề xuất Chương trình tài trợ 16 cầu là con số khá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế. Bởi muốn cải tạo toàn bộ hệ thống giao thông nông thôn trong huyện, cần phải gấp 3 - 4 lần như vậy. Ngay như 1 tuyến đường bên bờ kênh 13 thuộc hai xã Núi Tô và Cô Tô, cả tuyến có đến 8 vị trí, cũng có cầu nhưng tải trọng dưới 1 tấn, chỉ dùng cho xe thô sơ và người đi bộ. Khi chúng tôi đến khảo sát, nghe huyện báo cáo tuyến hiện chỉ có cầu Kênh 2 thuộc dự án Hợp phần xây dựng cầu dân sinh và quản lý tài sản đường địa phương (LRAMP) - Bộ GTVT, dự toán 2 tỷ đồng, đã xong hết thủ tục, chỉ còn chờ thi công (dự kiến 30/04/2020 hoàn thành). Cả một vùng đồng ruộng thôn xóm cả hai xã Cô Tô, Núi Tô đến cả ngàn hecta mà chỉ có đường cho xe thô sơ thì sao có thể phát triển sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm?

Theo quy luật, giao thông mở ra đến đâu, dân cư phát triển đến đó. Ban tổ chức Chương trình quyết định tài trợ xây dựng cả 7 cây cầu còn lại với mong muốn, tương lai, trên con đường này sẽ định hình một tuyến dân cư sầm uất. Theo dự toán, với yêu cầu tải trọng 5 tấn, chiều rộng mặt cầu 4m, chiều dài tùy thuộc vị trí, kinh phí đầu tư khoảng 10 - 11 triệu/m2, 7 cây cầu trên tuyến cập Kênh 13 với chiều dài lòng Kênh mỗi nơi dưới 20m, ước tính khoảng 500 - 700 triệu/cầu. Tương tự, ở một số điểm, như cầu Huệ Đức, bắc qua kênh Huệ Đức thuộc xã Cô Tô kết nối tỉnh lộ 941 và tỉnh lộ 943 (giúp kết nối với huyện Thoại Sơn trên tỉnh lộ 943). Cầu Kênh 24 xã Lê Trì bắc qua kênh 24 nối với trung tâm xã Ba Chúc ra các điểm dân cư và cánh đồng lúa chạy dài tới tận biên giới. Mỗi điểm xây dựng cầu đều có vị trí quan trọng trong bản đồ quy hoạch giao thông, nối khu dân cư với vùng sản xuất, nối biên giới với nội địa, nối thôn với xã...

Sau chuyến khảo sát, được sự đồng ý của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang - người “siêu vận động tài trợ” (chỉ tính từ khi nghỉ hưu, riêng ông đã vận động được gần 1.000 tỉ đồng cho các chương trình tài trợ xây trường học và các quỹ học bổng, trao bò cho hộ nghèo, hỗ trợ ngư dân bám biển, xây nhà tình nghĩa, nước sạch cho học đường và xây cầu nông thôn, trong đó có Chương trình Cầu nông thôn Biên giới do Tạp chí Nông thôn Việt phát động, mà không nhận bất kỳ một phần thưởng hay hình thức ghi công nào), Ban tổ chức Chương trình quyết định tài trợ cho huyện xây dựng 16 cây cầu lớn nhỏ, trị giá 13,5 tỷ đồng. Yêu cầu: thời gian hoàn thành trước Tết nguyên đán Canh Tý…

Đối với các địa phương khác, như thế là xong, huyện chờ nhà tài trợ chuyển tiền vào Kho bạc là tổ chức thi công cho đến khi khánh thành. Thỉnh thoảng, Ban tổ chức Chương trình đi kiểm tra tiến độ hoặc khi nhà tài trợ chậm chuyển tiền, huyện mới có báo cáo và đề xuất. Tri Tôn thì khác. Sau khi nhận được cam kết tài trợ từ Ban tổ chức Chương trình, Huyện ủy, UBND huyện đã huy động lực lượng các tổ chức đoàn thể, các tổ chức xã hội, các tổ, đội xây dựng thiện nguyện và bà con nông dân các địa phương cùng vào cuộc. Người có đất hiến đất để mở rộng đường, đáp ứng tiêu chuẩn giao thông cơ giới; người có công góp công, từ việc nấu nướng phục vụ bữa ăn cho các đội thi công thiện nguyện đến tham gia lao động phổ thông.

Ban chỉ đạo của huyện do Tỉnh ủy viên, Bí thư - Chủ tịch huyện Cao Quang Liêm làm Trưởng ban; Phó Bí thư Nguyễn Hữu Ngọc làm Phó trưởng ban thường trực, thường xuyên có mặt tại các công trường. Chế độ giao ban, báo cáo hàng tuần. Và do vậy, hàng tuần, huyện đều có báo cáo tiến độ cho Ban tổ chức Chương trình. Mặc dù ở cách xa hàng trăm cây số, nhưng Ban tổ chức Chương trình Cầu Nông thôn vẫn cảm nhận được sức nóng trên công trường ở địa phương... Cứ thế, chỉ sau 5 tháng, huyện Tri Tôn báo cáo có thể khánh thành toàn bộ cầu trước Tết Nguyên đán.

Cầu Kênh Huệ Đức trong ngày khánh thành.
Cầu Kênh Huệ Đức trong ngày khánh thành.

Ngày 24/02/2020, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Ban tổ chức Chương trình Cầu Nông thôn cùng lãnh đạo tỉnh An Giang dự lễ khánh thành cầu ở huyện Tri Tôn. Trước khi vào hội trường, Ban tổ chức và nhà tài trợ đã đến mở băng khánh thành từng cây cầu. Thật ấn tượng về chất lượng và giá thành xây dựng. Như cầu Huệ Đức với chiều dài hơn 70m, chiều rộng 4m, tĩnh không thông thuyền tính từ mặt nước lên đến 6m, tính cả đường dẫn dài cả trăm mét (trong đó có cả phần đền bù giải phóng mặt bằng), mà giá trị xây dựng chỉ có gần 3 tỉ đồng (theo ước tính giá xây dựng của nhà nước là khoảng 6 - 7 tỷ đồng). Tương tự, 7 cây cầu ở đường bên Kênh 13, tổng giá trị đầu tư chỉ hơn 4 tỉ đồng. Không chỉ có thế, trong tổng số tiền tài trợ 13,5 tỉ đồng, với kế hoạch xây dựng 16 cây cầu, Tri Tôn còn vận động bà con nông dân, các tổ chức xây dựng thiện nguyện và các doanh nghiệp đóng trên địa bàn đóng góp công sức, vật chất làm thêm được 1 cây cầu và sửa chữa nâng cấp 6 cây cầu cũ. Nâng tổng trị giá dự án lên hơn 18 tỉ đồng.

Trong buổi tổng kết, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và đại diện lãnh đạo UBND tỉnh An Giang đã có nhiều lời khen ngợi về cách làm của huyện Tri Tôn. Là người làm chương trình, chúng tôi biết Tri Tôn xứng đáng với những lời khen ấy. Và bài học rút ra chính là sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo Đảng bộ và chính quyền huyện, là sự huy động sức dân - các đoàn thể, các tổ chức xã hội, các nguồn lực ở địa phương - chung tay vào việc triển khai xây dựng cầu từ nguồn thiện nguyện. Điều đó, không chỉ góp phần làm thay đổi diện mạo hạ tầng giao thông ngay trên quê hương mình, mà còn làm hài lòng các nhà tài trợ và những người chung tay vận động.

NGUYỄN ĐỨC

;
.
.
.
.