Nghịch lý trái thanh long - Nông Thôn Việt

Nghịch lý trái thanh long

Thứ Năm, 08/11/2018, 11:57 [GMT+7]

Cuộc khủng hoảng thanh long vào những ngày đầu tháng 10 vừa qua diễn ra trên diện rộng ở nhiều tỉnh thành. Với sản lượng cực kỳ lớn, có thể nói “công cuộc giải cứu” đã không thành.

Thừa quá lớn

Nhiều lần gặp tình trạng thanh long rớt giá, nhưng chưa bao giờ người trồng thanh long lại điêu đứng trước tình hình giá thanh long xuống mức thấp nhất như những ngày đầu tháng 10 vừa qua, chỉ còn 500 - 1.000 đồng/kg. Thậm chí không có người mua, nhiều hộ trồng thanh long phải hái bỏ đi.

Theo một số nhà vườn, mọi khi giá thấp nhất cũng chỉ rơi vào khoảng 5.000 đồng/kg, chứ không như lần này. Trên nhiều tuyến đường, góc vườn, hàng đống trái thanh long bị đổ bỏ. Không chỉ nhà vườn phải đổ thanh long, mà các vựa mua thanh long cũng phải đổ bỏ vì không tìm được nơi tiêu thụ.

Thanh long
Cuộc khủng hoảng thanh long vào những ngày đầu tháng 10 diễn ra trên diện rộng ở nhiều tỉnh thành (Hình minh họa)

Báo cáo của Cục Bảo vệ thực vật - Bộ NN&PTNT khẳng định không có chuyện Trung Quốc ngừng thu mua thanh long của Việt Nam. Vậy tại sao giá thanh long lại giảm đến mức thảm hại?

Thanh long có 2 mùa chính: Từ tháng 4 đến tháng 9 hàng năm là mùa tự nhiên, tháng 10 đến tháng 3 năm sau là mùa chong đèn, hay còn được gọi là thanh long hàng điện. Đầu tháng 9, khi mùa thanh long tự nhiên sắp kết thúc, nhà vườn ngắt hoa để cây dưỡng sức, chuẩn bị cho đợt ra hoa ở mùa chong đèn. Thanh long thu hoạch ở thời điểm cuối vụ mẫu mã thường không đẹp, giá thấp do đây là đợt thu vớt. Cuối tháng 9, đầu tháng 10 cũng là giai đoạn giao mùa, lượng hàng ít, các doanh nghiệp xuất khẩu thanh long thường tạm nghỉ, kết hợp với kỳ nghỉ nhân dịp Quốc khánh Trung Quốc.

Tuy nhiên năm 2017, các lứa thanh long hàng mùa cuối vụ lại đột xuất có giá khá cao, trên 20.000 đồng/kg. Theo Sở NN&PTNT tỉnh Bình Thuận, nguyên nhân giá thanh long giảm sâu đợt vừa qua là do đa số người trồng thanh long tập trung giữ lại lứa mùa cuối vụ với hy vọng bán được giá cao như năm ngoái, một số nông dân chong đèn sớm dẫn đến sản lượng tăng đột biến. Sản lượng thanh long đột ngột tăng cao khiến thị trường đảo lộn. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở thu mua, xuất khẩu thanh long bị động về kế hoạch, dẫn đến một lượng lớn thanh long bị ùn ứ cục bộ và giá tụt mạnh.

... Và thiếu hàng chất lượng

Trong khi thanh long Việt không có người mua, phải đổ bỏ thì trái thanh long nhập ngoại lại được bán với giá rất cao. Thanh long Nhật Bản có giá 1,3 triệu đồng/kg, còn thanh long Malaysia được bán với giá 700 ngàn đồng/kg. Người tiêu dùng còn phải săn lùng, đăng ký trước mới mua được.

Bên cạnh đó, một số cửa hàng có nhu cầu nhập thanh long ruột đỏ hữu cơ nhưng lại không tìm được nguồn cung ứng. Không chỉ ở riêng thị trường trong nước, tại nước ngoài, các sản phẩm thanh long hữu cơ cũng rất được ưa chuộng. Trong cơn khủng hoảng thanh long, các đầu mối vẫn thu mua các loại thanh long đạt tiêu chuẩn VietGAP, thanh long trồng theo phương pháp hữu cơ để xuất khẩu với mức giá cao.

Trên thực tế, người nông dân Việt Nam có xu hướng sản xuất đại trà, chưa thực sự quan tâm đến những tiêu chuẩn chất lượng cao. Trung Quốc đang là thị trường tiêu thụ chủ lực thanh long của Việt Nam, phần nào ảnh hưởng đến tình hình sản xuất và giá thanh long trong nước. Đây được xem là thị trường khá dễ tính, tuy nhiên thị trường này cũng đang bắt đầu thiết lập những rào cản thương mại, đặc biệt là qui định về nhãn mác, nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa,…

Hiện nay, thanh long không còn là trái cây đặc sản của riêng Việt Nam nữa mà nhiều nước trong khu vực như Lào, Campuchia, Thái Lan, Indonesia và cả Trung Quốc… đều trồng được và cạnh tranh với thanh long nước ta.

Trong khi đó, nếu đầu tư để nâng cao chất lượng sản phẩm, chúng ta không chỉ đáp ứng yêu cầu của thị trường Trung Quốc mà hoàn toàn có thể đưa thanh long Việt vào được những thị trường cao cấp hơn. Hiện ở Mỹ mới chỉ có một trang trại tại Florida cung cấp thanh long hữu cơ. Được biết, Việt Nam cũng đã có những lô hàng thanh long hữu cơ đầu tiên xuất khẩu từ nhà vườn tại Long An thông qua Công ty CP Nông nghiệp GAP.

Có thể thấy, nếu đi theo đúng định hướng sản xuất chất lượng cao thì sẽ được thị trường chấp nhận, vì vậy, sản xuất theo hướng hữu cơ có lẽ là điều mà các nhà sản xuất thanh long Việt Nam cần nghĩ đến.

Hiện diện tích thanh long cả nước đã đạt 50.000ha với sản lượng gần 2 triệu tấn quả và đang có xu hướng ngày càng mở rộng. Cục Bảo vệ thực vật đã yêu cầu các địa phương thực hiện tốt quy hoạch vùng trồng thanh long, đặc biệt chú trọng đẩy mạnh sản xuất thanh long chất lượng cao phục vụ xuất khẩu. Bên cạnh đó, cần có chính sách thu hút đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến để có thể chủ động đầu ra khi việc bán nông sản tươi không thuận lợi về thị trường.

 

;
.
.
.
.