TPHCM có 'đũa thần' để tiếp tục sáng tạo, bức phá - Nông Thôn Việt

TPHCM có 'đũa thần' để tiếp tục sáng tạo, bức phá

Thứ Sáu, 24/11/2017, 21:32 [GMT+7]

Chiều 24.11, trước khi họp phiên bế mạc,  Quốc hội đã bấm nút tán thành thông qua dự thảo nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM.

Nghị quyết quy định thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với TP.HCM về quản lý đất đai, đầu tư, tài chính - ngân sách nhà nước; quy định cơ chế ủy quyền giữa các cấp chính quyền và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc TP quản lý. Nhiều ý kiến cho rằng đây giống như chiếc "đũa thần" để thành phố phát triển bền vững trong những năm tới.

TPHCM nhìn từ trên cao
TPHCM nhìn từ trên cao

Theo đó, nghị quyết nêu rõ:

Hội đồng nhân dân TP (HĐND TP) quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa từ 10ha trở lên phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trồng lúa đã được cấp có thẩm quyền quyết định. (trước đây thẩm quyền này thuộc chính phủ)

HĐND TP quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án nhóm A sử dụng ngân sách của TP theo quy định của Luật Đầu tư công.

HĐND TP được quyền đề xuất để Chính phủ xem xét, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định áp dụng trên địa bàn TP thí điểm tăng mức thuế hoặc thuế suất đối với một số hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường.

HĐND TP quyết định áp dụng trên địa bàn TP phí, lệ phí chưa có trong danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí, tăng mức hoặc tỉ lệ thu phí, lệ phí đã được cấp có thẩm quyền quyết định đối với các loại phí, lệ phí trong danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí.

TPHCM  được hưởng 100% số thu tăng thêm từ các khoản thu do việc điều chỉnh chính sách thu để đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách TP và không dùng để xác định tỉ lệ phần trăm đối với các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách TP.

TP thực hiện cơ chế tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương theo quy định. Sau khi ngân sách TP bảo đảm đủ nguồn thực hiện cải cách tiền lương và các chính sách an sinh xã hội cho cả thời kỳ ổn định ngân sách theo quy định của cấp có thẩm quyền, HĐND TP được quyết định.

TP được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức khác trong nước và từ nguồn Chính phủ vay ngoài nước về cho TP vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 90% số thu ngân sách TP được hưởng theo phân cấp.

Ngân sách TP được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản công gắn với tài sản trên đất theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (sau khi đã trừ kinh phí di dời, xây dựng cơ sở vật chất tại địa điểm mới) do các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc trung ương quản lý trên địa bàn TP (trừ các cơ quan, đơn vị thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh) để đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ đầu tư công của TP.

HĐND TP được quyền quyết định bố trí ngân sách TP chi thu nhập bình quân tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức khu vực quản lý nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập do TP quản lý theo hiệu quả công việc, với mức tối đa không quá 1,8 lần mức lương ngạch bậc, chức vụ.

HĐND TP quy định mức thu nhập cho các chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt của TP. 

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 15.1.2018. Chính phủ sơ kết 3 năm thực hiện nghị quyết này báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2020, tổng kết thực hiện nghị quyết này báo cáo tại kỳ họp cuối năm 2022 và đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật về các cơ chế, chính sách đã thực hiện thí điểm.

TS Trương Minh Huy Vũ, Trường ĐH KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM) cho rằng tự bản thân TP.HCM từ lâu vừa là trung tâm tăng trưởng của cả nước, vừa là đầu tàu kéo cho khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, cũng vừa là lò sáng tạo, điểm đến của các ý tưởng, nơi các thí điểm về chính sách, thể chế cả về con người được thực thi, thử nghiệm đúng sai và nếu thành công thì lan tỏa...Vì vậy, sẽ có rất nhiều lợi ích từ cơ chế đặc thù cho TP.HCM. Trong đó có ba cú hích dưới đây.

Tăng quyền tự chủ ở các lĩnh vực khác nhau từ quy hoạch đất đai đến quản lý đầu tư, tài chính ngân sách, bộ máy cán bộ, tạo nên dư địa chính sách cho thành phố và dư địa phát triển cho toàn bộ khu vực phía Nam. 

Trong bối cảnh khó khăn về ngân sách, các dự án cơ sở hạ tầng ưu tiên tạo nên sự lan tỏa cả vùng Tây Nam Bộ tập trung vào một số cái tên nhất định như: dự án đường Vành đai 3 - hợp tác giữa TP.HCM với Long An, Bình Dương, Đồng Nai; mở rộng quốc lộ 22 - hợp tác giữa TP.HCM với Tây Ninh, Bình Dương; hay liên kết cụm cảng số 5 - hợp tác giữa TP.HCM với Bà Rịa - Vũng Tàu. 

Ý nghĩa của cụm từ "thành phố vì cả nước, cùng cả nước" là vậy, không phải tự nhiên mà có, mà được chấp nhận.

Khi động lực phát triển từ việc sáng tạo của mỗi địa phương bị ràng buộc, nỗ lực để trở thành "địa phương dẫn đầu" sẽ bị đặt dưới câu hỏi: khi quan hệ trung ương và địa phương, nhất là các đô thị mang tính "đầu tàu", chuyển động với nhiều nguyên tắc không được giải thích rõ ràng, đó chính là sự xáo trộn lớn nhất của thể chế.

Nền tảng của quá khứ, của văn hóa, của con người, của cơ sở hạ tầng (cả hạ tầng cứng như điện - đường - trường - trạm đến hạ tầng mềm như văn hóa kinh doanh, khí chất "anh Hai Nam Bộ", nghĩa tình đồng bào đồng chí từ thời chiến đến thời bình) đang kiến tạo một không gian mở cho cả con người, dòng tiền lẫn tất cả các ý tưởng bay bổng nhất. 

Những yếu tố đó kích thích thành phố này - nơi từng đi đầu trong các chương trình hỗ trợ kích cầu đầu tư - thành địa phương chín muồi để thử nghiệm triển khai các cải cách về thuế và phí, bao gồm cả thuế tài sản.

Cũng nơi đây, người dân, lãnh đạo "anh hùng trong chiến tranh" sẽ "gan góc trong thời bình" với các chương trình về cải cách thể chế, bao gồm cả cải cách tiền lương đến đổi mới trong quản lý cán bộ.

H.Lê tổng hợp

 

;
.
.
.
.