'Nhân tai' gây họa không kém thiên tai - Nông Thôn Việt

'Nhân tai' gây họa không kém thiên tai

Thứ Ba, 26/09/2017, 22:50 [GMT+7]

Chiều 26-9, tại phiên họp toàn thể của Hội nghị của Chính phủ về chuyển đổi mô hình phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH) nhiều đại biểu đã chỉ ra được những yếu kém trong quản lý và phát triển vùng ĐBSCL.

Trước những ý kiến thẳng thắn của các đại biểu Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu trong tình thế hiện nay các địa phương vùng ĐBSCL không chỉ quan tâm đến thiên tai, mà phải chú trọng đến những vấn đề do “nhân tai” mang đến. Do đó cần thận trọng, hạn chế tối đa những thiệt hại do chính con người gây ra.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: NTV
Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: NTV

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh, đối với những vấn đề ở ĐBSCL hiện nay, cần có cách tiếp cận mang tính tổng thể, liên ngành, liên tỉnh và liên vùng. Từ chính phủ, chính quyền địa phương đến doanh nghiệp và đặc biệt là cộng đồng người dân đều đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra chiến lược và thực hiện giải pháp.

Để có lộ trình khai thác bài bản tiềm lực vùng châu thổ này, cần chú trọng thiết lập hệ thống thông tin và cơ sở dự liệu để làm nền tảng mang tính khoa học.

Bên cạnh đó phải xem trọng hơn nữa vai trò của truyền thông trong việc phổ biến thông tin đến với đông đảo các tổ chức và cá nhân về tác động của BĐKH, cũng như chuyển dịch mô hình phát triển của vùng ĐBSCL.

Chia sẻ kinh nghiệm ứng phó với thiên tai Phó Cao ủy đồng bằng Hà Lan Hermen Borst, cho rằng để ứng phó với tình trạng nước biển dâng, tình trạng khan hiếm nước ngọt, trong bối cảnh địa hình Hà Lan thấp hơn mực nước biển, Hà Lan đã bổ nhiệm một Cao ủy đồng bằng để gắn kết, điều phối các cơ quan liên quan.

Vị Cao ủy này có trách nhiệm duy trì, chuẩn bị kế hoạch hàng năm cho việc ứng phó với BĐKH. Để từ đó đề xuất cấp thẩm quyền ra quyết định chính trị về vấn đề này. Cao ủy đồng bằng phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để xây dựng chương trình trình tổng thể về ứng phó với BĐKH trình lãnh đạo cao nhất quyết định. Tất nhiên, khi thực hiện thì chia nhỏ thành từng tiểu chương trình, để có những biện pháp cụ thể nó không khác biệt mấy với VN.

“Và điều quan trọng cuối cùng, để thực hiện thành công chúng tôi phải xây dựng hành lang pháp lý để có nhiều bên tham gia và cơ cấu một nguồn tài chính riêng cho chương trình này.”  Ông Hermen Borst nhấn mạnh

Tại phiên thảo luận GS.TSKH. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT đã giới thiệu về Mô hình quy hoạch tích hợp, đây được đề xuất là một công cụ để điều phối, phân bổ nguồn lực phát triển vùng ĐBSCL.

GS.TSKH. Đặng Hùng Võ chỉ  ra 3 thách thức lớn nhất mà vùng ĐBSCL đang phải đối mặt trong quản lý phát triển.

Thứ nhất, kịch bản biến đổi khí hậu nào là phù hợp để  có những  giải pháp  ứng phó phù hợp là một thách thức lớn cần quan tâm. Sự  thực, biến đổi khí hậu là một thách thức lớn, nhưng có thể  chuyển thành  cơ hội  khi đưa ra được những giải pháp phù hợp làm cho phát triển tốt hơn.

Thách thức chủ yếu là dự báo thiếu chính xác làm cho phương án ứng phó không phù hợp.

Để giải quyết thách thức  này, cần phải sử dụng hệ thống giám sát và đánh giá (M&E  -  monitoring and evaluation) để điều chỉnh kịp thời quy hoạch và các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thách thức thứ hai, phải đối mặt là  tạo lập được phát triển bền vững cho vùng hạ  lưu sông Mê Kông trong hoàn cảnh vùng thượng lưu và trung lưu đang khai thác dòng sông vì lợi ích của các quốc gia khác trong khu vực.

Lúc  này,  vấn  đề  xác  định chiến lược và quy hoạch tích hợp phát triển bền vững đều phải đặt ra trong hoàn cảnh đang tồn tại các công trình trên dòng sông của các quốc gia khác mà có thể tác động tới hạ lưu của dòng sông.

Thách thức thứ  ba, cần quan tâm là chính những  tác động của con người Việt Nam vào phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long  thời gian qua theo kiểu cục bộ, địa phương, chưa tạo được một  kịch bản phát triển  thống nhất cho vùng.

Để giải quyết vấn đề này, có thể đưa ra 2 giải pháp: giải pháp thứ nhất phục vụ cho giai đoạn trước mắt là tiếp nhận  tất cả các định hướng chiến lược và quy hoạch phát triển bền vững của các ngành, các địa phương để tính toán điều chỉnh lại thành một quy hoạch  tích  hợp  cho  vùng;  giải  pháp  thứ  hai  cho  tương  lai  xa  hơn  là  xác  định chiến lược và lập quy hoạch tích hợp phát triển bền vững cho toàn vùng, từ đó tách thành các quy hoạch tích hợp theo ngành và theo địa phương.

Như  vậy,  cả  bước  xác  định  chiến  lược  và  quy hoạch  tích  hợp  phụ  thuộc  chủ  yếu  vào  trình  độ  áp  dụng  công  nghệ  phân  tích thông  tin  địa  lý  (GIS  -  Geographic  Information  System).  Sự  trợ  giúp  của  hệ thống thông tin một mặt cho nhưng kết quả tin cậy, nhưng mặt khác quan trọng hơn  là  bảo  đảm  tính  khách  quan, không  vì  lợi  ích  cục  bộ  của  ngành  nào, địa phương nào hay nhóm người nào.

M. Quang-T.Dung

;
.
.
.