Nếu cứ kích điện bắt giun, đất sẽ thành đá - Nông Thôn Việt

Nếu cứ kích điện bắt giun, đất sẽ thành đá

Thứ Tư, 23/01/2019, 10:50 [GMT+7]

Trước tình trạng bắt giun theo kiểu tận diệt Giáo sư Đỗ Kim Chung - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã  bày tỏ sự phẫn nộ của giới khoa học trước thực trạng này.

Có lẽ chúng ta cũng phải xem lại nơi bắt nguồn công nghệ kích giun này là ở đâu và dụng ý là gì? Có phải ngoài lợi ích trước mắt họ còn có những toan tính lâu dài, sâu xa hơn? Trên tất cả là cảm xúc lo lắng của giới khoa học. Dưới nước và trên không trước đây và trong đất bây giờ đều có những kiểu đánh bắt tận diệt.

12-05-04_dsc_3742
Giáo sư Đỗ Kim Chung

 

Dưới nước, người ta dùng kích điện, không phải bắt được một con cá nhỏ nhoi mà đã diệt toàn bộ hệ sinh thái dưới nước. Trên không, những con chim sa bẫy vì nghe tiếng kêu/hót cùng loài từ thiết bị điện tử, rồi trở thành món đặc biệt của các nhà hàng đặc sản.

Việc dùng kích điện để bắt giun dưới đất bây giờ có sự hủy diệt mạnh hơn và nguy hại hơn nhiều. Việc này không chỉ hủy diệt loài giun mà tất cả hệ sinh thái trong đất và nguy hại đến tính mạng con người và vật nuôi. Đất và nước bị hủy diệt thì con người tồn tại ở đâu? Kích giun kiểu như vậy chỉ vì lợi ích trước mắt nhưng tổn hại đến lợi ích rất lâu dài.

Lịch sử phát triển của loài người nói chung và nông nghiệp nói riêng, khoa học kỹ thuật càng tiến bộ bao nhiêu thì càng tạo ra nhiều thách thức cho con người bấy nhiêu. Trước đây không có phân hóa học rồi tiến tới dùng phân hóa học một thời gian khiến cho đất chai hơn, kém hơn.

Trước đây không có thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) cuộc sống rất bền vững nhưng khi có thuốc BVTV, con người lạm dụng nó, dẫn mất cân bằng hệ sinh thái. Càng mất cân bằng càng dùng nhiều thuốc BVTV và càng hủy hoại môi trường, con người tiếp tục phải trả giá đắt cho môi sinh.

Hiện nay chúng ta có nhiều người mắc những căn bệnh liên quan đến môi trường không an toàn, điển hình là ung thư. Một trong những nguyên nhân cơ bản là hậu họa của việc lạm dụng hóa chất, lạm dụng thiết bị điện tử.

Trước đây chúng ta đánh tôm cá bằng kiểu truyền thống như lưới, bằng dậm, bằng đơm, hệ sinh thái dưới nước ít bị ảnh hưởng và còn có sức tái tạo. Nhưng nay kích điện một cái là tất cả các sinh vật nhìn thấy và không nhìn thấy đều bị hủy diệt. Chính vì thế đánh cá bằng kích điện đã được luật hóa, đã bị cấm rồi, vấn đề là thực thi pháp luật cho nghiêm thôi.

Giờ đây, xuất hiện cách bắt giun đất bằng kích điện, không phải mỗi con giun bị hại mà cả hệ sinh thái trong đất bị hủy. Dưới đất có hàng vạn loại sinh vật khác nhau, riêng loài giun đã có hơn 2.500 loài. Giun giúp cho việc cày xới đất, tạo độ thông thoáng cho đất, dẫn ô xi xuống cho hệ sinh vật trong đất, tạo cho cây sống và phát triển được.

Giun còn là cỗ máy chế biến rất giỏi, biến đất a xít, đất kiềm thành trung tính. Giun là hệ đệm giải quyết đất chua, đất kiềm. Không chỉ thế nó còn giúp cho đất giữ được độ ẩm. Đất trồng trọt mà không có giun thì là đất xấu.

Một khi chúng bị chết đi sẽ làm cho độ phì của đất giảm, đất chai hơn thậm chí bị hủy diệt, môi trường trồng trọt hỏng, môi trường chăn nuôi cũng khó tồn tại được. Con người không thể sống được nếu thiếu đất đai có độ phì tốt.  

Nếu cứ kích điện bắt giun thế này tôi đảm bảo rằng năng suất cây trồng trong tương lai sẽ giảm, đất đai sẽ bị sa mạc hóa bởi bộ máy chế biến của toàn bộ sinh thái trong nó sẽ tê liệt, có khi đất lại trở thành đá. 

Tự nhiên sinh ra đã rất hoàn hảo

Tự nhiên sinh ra đã rất hoàn hảo, cái này là thức ăn của cái kia tạo thành một chuỗi thức ăn. Nếu bị chặt đi một mắt xích nào đó thì dẫn đến sự mất cân bằng, tạo ra những thiệt hại không thể lường trước được.

Con người thường hay nói: “Bàn tay ta làm nên tất cả”. Điều đó đúng, đó là sức mạnh của con người nhưng là với một sự can thiệp khôn ngoan, trí tuệ vào tự nhiên. Còn nếu thiếu đi sự khôn ngoan, trí tuệ thì con người sẽ gặp hậu họa khôn lường. Kích điện để bắt cá, bắt giun rồi lạm dụng hóa chất là một trong những hành động không khôn ngoan.

12-05-04_phu_dien_dt
Phẫu diện để kiểm tra chất lượng đất

Phải cảnh tỉnh cho mọi người thấy mối nguy hại trước mắt và lâu dài của việc bắt giun bằng phương pháp hủy diệt này. Phải sửa lại một số điều luật bảo vệ môi trường bằng việc cấm các hành vi khai thác, sử dụng bằng các biện pháp kích điện gây tổn hại đến môi trường và chất lượng.

Phải xây dựng quy trình và phương pháp nuôi giun đất, hướng dẫn người nuôi đăng ký và thực hiện truy xuất nguồn gốc để quản lý phân biệt giữa giun nuôi và giun bắt bằng biện pháp hủy diệt.

Dân số Việt Nam giờ gần 100 triệu rồi. Theo ước tính, 50 năm nữa sẽ là khoảng 140 triệu dân. Trong khi đó, đất trồng trọt ngày càng hẹp đi bởi đô thị hóa, mở mang giao thông, phát triển khu công nghiệp nên chúng ta cần tăng năng suất đất thì mới có đủ lương thực thực phẩm nuôi sống con người. Đất mà không tốt thì không thể giải quyết được điều đó. Muốn thế cần đi theo con đường sinh thái, sinh học chứ lạm dụng hóa chất và khai thác hủy diệt chắc chắn là không tốt.  

Bộ đồ nghề kích giun khá đơn giản gồm máy kích có 2 cục kèm hệ thống ắc quy, sạc bên trong cùng dây điện nối với hai đầu cực bằng cọc kim loại có phần tay cầm bọc bằng nhựa để cách điện, chống giật cho người sử dụng. Chỉ sau vài chục giây “tít tè” là lũ giun dần ngoi lên, quằn quại trên mặt đất, giãy giụa trong tay người nhặt. Điều rất lạ là không một loại động vật nào khác ở dưới đất chui lên trừ họ hàng nhà giun. Dường như chiếc máy kích đã phát ra những luồng điện một cách có chọn lọc, có chủ ý với loài động vật không xương sống này.

 

GS.TS Đỗ Kim Chung

;
.
.
.