Chuyện ghi từ rốn lũ - Nông Thôn Việt

Chuyện ghi từ rốn lũ

Thứ Năm, 19/11/2020, 10:06 [GMT+7]

Những ngày mưa bão hoành hành, cả nước đau đáu hướng về miền Trung. Ai cũng chạnh lòng trước những mất mát của đồng bào mình. Ngay khi nước vừa rút, đoàn cứu trợ của Tạp chí Nông thôn Việt đã lập tức lên đường. 3 ngày đến những vùng được xem là rốn lũ, nhiều nơi là một trong những đoàn đầu tiên đến với bà con, được nghe những câu chuyện về trận lụt lịch sử, chúng tôi lại càng thêm thấm thía nỗi nhọc nhằn của những người đã phải oằn mình chống chọi với cơn lũ dữ.

 

Những phần quà cũng là tấm lòng của các nhà hảo tâm được trao tận tay người dân xã Trọng Hóa (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình).
Những phần quà cũng là tấm lòng của các nhà hảo tâm được trao tận tay người dân xã Trọng Hóa (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình).

Những ngày mưa lạnh

Nhắc lại những ngày miền Trung dầm mình trong mưa bão, anh Trần Quốc Tuấn - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh Quảng Bình trầm ngâm: “Đây là lần đầu tiên miền Trung hứng chịu bão chồng bão, lũ chồng lũ liên tiếp như vậy. Mưa lớn kéo dài đến mức nước sông Nhật Lệ - dòng sông ôm trọn TP Đồng Hới vốn quanh năm hiền hòa - dâng cao chưa từng thấy. Nghe tiếng mưa mà não nề…”.

Khi chúng tôi đến thôn Hiển Lộc, xã Duy Ninh (huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình), nước đã rút. Trên những ngọn cây cao 2 - 3 mét, rác rưới mắc đầy. Ở các nhà dân, vết nước ngập vẫn còn hiện rõ, cao sát mái nhà. Người dân cho biết chỉ cách đây vài hôm, nơi này là một trong những điểm ngập nặng nhất của huyện Quảng Ninh. Cả xã chìm trong biển nước mênh mông. Để nhận hàng cứu trợ, bà con phải bơi thuyền ra đường lớn. Mì tôm thì ăn sống, nước uống chia nhau từng ngụm. “Vừa phát nước cho bà con tôi vừa dặn đừng có ngửa cổ uống nghen, rót ra ly uống rượu mà uống cho đỡ tốn” - bà Nguyễn Thị Hường - Trưởng thôn Hiển Lộc kể.

Điểm phát quà cho bà con là hội trường thôn. Trong hội trường, bàn ghế, đồ đạc ngổn ngang, tất cả phủ một lớp bùn chưa kịp khô. Chỉ vào dàn loa đài, âm ly ở góc hội trường, bà Hường nói: “Mấy cái ni bị vô nước, giờ hư hết rồi. Nhà mình còn không chạy lũ kịp thì làm sao mà ra đây dọn đồ được”. Trong câu chuyện kể, cụm từ “không còn gì” cứ lặp đi lặp lại đến nao lòng. Có hộ thu hoạch được 50 bao lúa, giờ đứt ruột bán lấy 300.000 đồng vì lúa ướt nhẹp. “Không bán, giữ lại không để làm gì, heo gà theo nước lũ hết rồi, còn đâu để cho ăn”, lời than nghe mà xót xa.

Sách vở của các em học sinh bị hư hỏng do lũ.
Sách vở của các em học sinh bị hư hỏng do lũ.

Các khu vực quanh núi, lũ quét càng đáng sợ. Tại xã Ngư Hóa (huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình), lũ đi qua để lại một vùng quê hoang tàn. Cây cối bật gốc, gãy cành, đổ ngổn ngang. Trước căn nhà gỗ xiêu vẹo của gia đình anh Trần Đình Lam là đống nồi niêu, xoong chảo… còn lấm lem bùn đất mà vợ chồng anh mới đi thu lượm về.

Anh Hữu Bình - Bí thư Đoàn xã Ngư Hóa cho biết tại xã này còn có hộ bị trôi luôn cả căn nhà, trường học thì bị bay tôn gần hết. Ngư Hóa là xã miền núi nằm heo hút, tách biệt ở phía thượng nguồn sông Gianh. Cả xã chỉ có 151 hộ dân với gần 600 nhân khẩu. Đời sống bà con thường ngày đã rất khó khăn do địa hình cách trở. Giờ cơn lũ đã cuốn trôi gần như hết tất cả tài sản, cuộc sống lại chồng chất khó khăn. Sống ở vùng đất này hơn 30 năm, chứng kiến không ít lần mưa lũ tàn phá song cụ Lê Thị Miễn vẫn không khỏi bần thần trước những mất mát của lần lụt này: “Nhà không có gì quý giá nhưng cũng trôi hết rồi…”.

Theo đường Hồ Chí Minh, chúng tôi đến các xã biên giới của hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị. Những bản làng nằm lọt thỏm giữa đại ngàn Trường Sơn này là nơi sinh sống của đồng bào các tộc người thiểu số, phần lớn là người Bru Vân Kiều. Mưa lũ bủa vây, tàn phá hầu hết cây trồng. Chỉ tay về phía bên kia con suối ở cuối bản, bà Hồ Nhoài (bản Rum Ho, xã Kim Thuỷ, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) bộc bạch bằng tiếng Việt lơ lớ: “Lúa, sắn gãy đổ nhiều lắm, ruộng cũng bị sạt lở trôi hết đất, giờ không còn cái chi để ăn nữa rồi”! Vừa rà soát danh sách các hộ được nhận quà trên tờ giấy viết tay, ông Hồ Văn Tiến - Trưởng bản Chân Trôộng (xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình) vừa nói: “Dân mình ở đây nghèo lắm, chỉ biết trồng lúa, trồng sắn, trồng cây keo thôi. Mấy ngày qua mưa lớn quá, sắn với lúa bị úng, hư hết”.

Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Đinh Như Triêm - Phó Chủ nhiệm Chính trị, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Bình cho biết, các xã biên giới của tỉnh Quảng Bình thường có diện tích đất tự nhiên lớn nhưng đất sản xuất lại rất ít. Cuộc sống của người dân vẫn phụ thuộc vào việc khai thác các sản phẩm phụ từ rừng và làm nương rẫy. Được sự hướng dẫn của bộ đội biên phòng, bà con cũng đã dần đổi mới tư duy sản xuất, đời sống có phần cải thiện. Tuy nhiên, do trình độ nhận thức và kỹ thuật sản xuất còn thấp nên đời sống bà con ở đây vẫn gặp không ít khó khăn. Cơn lũ vừa qua, khu vực biên giới chịu thiệt hại rất nặng nề. Nhiều vùng bị chia cắt hoàn toàn. Đến nay, vẫn còn nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng.

Ấm lòng sẻ chia

Những ngày chúng tôi ở miền Trung, trên đường lớn, đường nhỏ, đâu đâu cũng thấy những đoàn xe chở hàng cứu trợ. Anh Nguyễn Văn Sáu - Phó Bí thư Tỉnh đoàn Quảng Bình cho biết, mỗi ngày Tỉnh đoàn đều nhận được rất nhiều hàng hoá cứu trợ từ các địa phương gửi về. Có ngày, đơn vị phải huy động đến hơn 50 Đoàn viên, thanh niên để bốc dỡ hàng chục tấn hàng. Đối với nhiều nơi, hàng cứu trợ chính là nguồn sống chính của người dân. Chị Hồ Thị Van ở bản Rum Ho (xã Kim Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình) cho biết gia đình 7 miệng ăn của chị trước đây chỉ trông chờ vào ruộng sắn ít ỏi. Giờ thì ruộng sắn cũng không còn nên “người ta cho gì thì mình ăn đó thôi”!

Khi lên danh mục hàng cứu trợ, những người phụ trách chương trình cứu trợ của Tạp chí Nông thôn Việt rất đắn đo vì muốn chọn giúp bà con những món quà thiết thực nhất. Nhận phần quà gồm gạo, dầu ăn, nước mắm, bột giặt, đèn pin… và tiền mặt từ Tạp chí Nông thôn Việt, cụ Nguyễn Thị Liễu (bản Đá Chát, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình) ngạc nhiên: “Răng đoàn ni cho đủ thứ rứa hè”. Câu nói của cụ khiến chúng tôi vô cùng cảm động, vì đã mang được tấm lòng của bạn đọc, đối tác, bạn bè thân hữu đến với bà con một cách hiệu quả nhất.

Những món quà được trao tận tay cho bà con.
Những món quà được trao tận tay cho bà con.

Nhờ sự hỗ trợ của Tỉnh đoàn Quảng Bình, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Bình và Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Trị, đoàn chúng tôi đã tiếp cận được những địa phương thực sự khó khăn thuộc khu vực vùng sâu, vùng xa. Sự thành công của chuyến đi lần này có sự góp sức rất lớn của các “hoa tiêu” là cán bộ địa phương và bộ đội biên phòng. Tuy nhiên, cũng có rất nhiều đoàn cứu trợ đi tự phát, thậm chí là gặp đâu phát đó, dẫn đến việc hàng hóa cứu trợ phân bổ không đồng đều. Chưa kể những khó khăn không đáng có do không nắm được tình trạng đường sá.

Khi chúng tôi trên đường trở ra từ một xã biên giới, suýt chút đã phải nằm lại giữa đường vì một chiếc xe khách 52 chỗ chở một đoàn cứu trợ từ Đồng Nai ra chạy hướng ngược lại đang lún lầy ở một điểm sạt lở giữa đường. Tuy sau đó, mọi người đã cùng nhau đẩy được chiếc xe ra khỏi điểm sạt lở trên con đường quai xanh mở tạm, nhưng chúng tôi vẫn rất lo lắng cho họ bởi chúng tôi biết rõ đoạn đường phía trước không thể nào chiếc xe to cồng kềnh của họ có thể qua được. Nghe cảnh báo, họ rất muốn quay trở ra song lại không có cách nào để quay đầu. Trời thì tối đen như mực, đường nhỏ, nhiều đoạn sạt lở, chúng tôi chỉ biết cầu mong họ không gặp phải bất trắc. Thế mới thấy chuyện đi cứu trợ thế nào cho an toàn, hiệu quả là chuyện “biết rồi nhưng cứ phải nói mãi”.

Hành lý ngày trở về của chúng tôi như nặng hơn bởi những dòng ghi chú về nhu cầu của bà con vùng lũ trong thời gian tới khi bắt tay vào ổn định cuộc sống. Cùng Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị - Đại tá Nguyễn Nam Trung về lại Đông Hà, chúng tôi thấy điện thoại anh liên tục reng, khi thì một cô giáo trường mẫu giáo nhờ anh xin giúp mền cho các cháu; khi thì một đồn báo là các chốt ở biên giới giờ không còn gì; các trường học giờ thiếu sách vở cho học sinh…

Trong bức thư của thầy hiệu trường một trường học vùng lũ gửi học sinh được lan truyền trên cộng đồng mạng những ngày qua có đoạn: “Ngày mai đi học, nếu chưa có đủ sách vở hoặc bút viết, xin các em đừng quá lo lắng, thầy cô còn rất nhiều bài học làm người, bài học cho tinh thần tương thân tương ái mà các em chỉ cần dùng trái tim để cảm nhận…” Dẫu vậy, vẫn mong rằng các em học sinh vùng lũ sẽ sớm được quay trở lại trường học với đầy đủ sách vở, bút viết…

Tạp chí Nông thôn Việt trao tặng kinh phí sửa chữa mái tôn Trường TH & THCS Ngư Hóa.
Tạp chí Nông thôn Việt trao tặng kinh phí sửa chữa mái tôn Trường TH & THCS Ngư Hóa.

 

Tạp chí Nông thôn Việt chung tay khắc phục hậu quả lũ lụt miền Trung

Từ ngày 25 đến 27/10/2020, Tạp chí Nông thôn Việt đã phối hợp với Tỉnh đoàn Quảng Bình, Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Bình và Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Trị tổ chức chuỗi hoạt động cứu trợ bà con bị ảnh hưởng do bão lũ tại hai địa phương này. Cụ thể, Tạp chí Nông thôn Việt đã trao tặng gần 1.400 phần quà, mỗi phần quà bao gồm gạo, dầu ăn, nước mắm, bột giặt, đèn pin... và tiền mặt, tổng trị giá 500.000 đồng/phần; tặng mái tôn cho trường TH&THCS Ngư Hóa (huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình); hỗ trợ các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, có nhà bị xiêu vẹo do bão…

Trong thời gian tới, Tạp chí Nông thôn Việt sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động thiết thực để đồng hành với người dân miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt, ổn định sinh kế, chung tay giúp trẻ em đến trường…

 

BAN DUNG

;
.
.
.
.