, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 21/02/2022, 18:00

Gánh cơm hến “quẩy” cả tương lai

NGUYỄN VÕ TRÂM ANH
Cơm hến không rõ có từ bao giờ, nhưng tuổi đời của nó cũng ngót nghét hơn 200 năm rồi. Và hầu hết người Huế đều mê món ăn truyền thống này.
Gánh cơm hến “quẩy” cả tương lai của nhiều gia đình.

Cơm hến - từ xó bếp đến cung đình…

Cơm hến giờ đây là một đặc sản nổi tiếng của ẩm thực Huế, thậm chí còn được các nhà hàng khách sạn đưa vào thực đơn như một món ăn “sang chảnh”. Mấy ai biết, nguyên sơ nó chỉ là món ăn bình dân của nhà nghèo.

Chuyện là có một gia đình nghèo, sống nhờ vào cá tôm bắt được may rủi trên sông. Những ngày đen đủi chả bắt được gì ngoài lon hến nhỏ, họ đành trộn hến với cơm nguội và rau cỏ sẵn có trong góc vườn để ăn qua bữa.

Ngày qua ngày, món ăn khó nghèo này được lan truyền rộng rãi, được cải biên chất lượng tùy điều kiện sẵn có và khẩu vị của mỗi gia đình. Rồi thì nó được nâng cấp đến mức tinh tế đủ để tiến vua và trở thành món ăn cung đình. 

Hiện nay, từ món ăn bình dân 200 năm trước, người ta sáng tạo thêm nào là bún hến, mỳ tôm hến… Lạ một điều, dù sáng tạo kiểu gì thì khi rủ nhau người ta vẫn bảo là "đi ăn cơm hến"…  

Về ẩm thực thì mỗi người mỗi gu, mỗi nhận định, chả đúng cũng không sai. Nhưng cứ thật tâm thưởng thức trọn vẹn, nghiêm túc món cơm hến một lần, bạn sẽ không còn ngạc nhiên khi mọi tầng lớp, giai cấp đều mê ly, ngay cả nhà vua cũng không thể chối từ. 

Đôi khi những sáng tạo từ tình cờ và khó khăn lại làm nên một tuyệt tác. 

 

Món ăn là… ghiền 

Nguyên liệu để làm ra món cơm hến thì vừa rẻ vừa dễ tìm. Chỉ gồm cơm nguội (loại bình thường thôi, không cần dẻo thơm gì hết), hến (không cần hến to, ngược lại hến càng nhỏ thì càng ngon), một vài loại rau sống (môn bạc hà, rau thơm, ngò, ít giá đỗ…), khế chua hoặc xoài xanh, đậu phộng (lạc rang), tóp mỡ hoặc da heo chiên giòn, và các loại gia vị như ớt, mắm ruốc, tiêu, bột ngọt, muối, nước mắm...

Nguyên liệu bình dân, nhưng muốn đậm vị và ngon thì mọi khâu, từ khi chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế cho đến khi nấu nướng, nêm nếm và pha nước chan… đều cần có bí quyết và chút công phu.  

Khắp nơi ở Huế đều luôn có thể tìm thấy những nơi bán cơm hến. Đó có thể là những quán ăn nổi tiếng có nhiều nhân viên phục vụ bàn, cũng có thể chỉ là đôi quang gánh “tọa lạc” trước hiên nhà hay ngay góc phố của đôi vợ chồng “chủ gánh" kiêm phục vụ. 

Người viết có lần đã chọn một gánh cơm hến như thế trong một ngày Huế mưa dầm. Anh chồng đang loay hoay dăng tấm ni lông che mưa chắn nắng cho gánh cơm hến quý giá nuôi cả gia đình của anh. Chị vợ vừa luôn tay gói cơm cho khách, vừa cẩn thận đậy điệm thố cơm, ô bún… khỏi mưa tạt, trong khi lưng chị thì nước mưa ướt đẫm…  

Tô cơm hến của họ chỉ có 10.000 đồng, nhưng nhiều thiệt nhiều và độ “ngon đến ghiền” thì không kém cạnh những hàng quán lớn. Chắc chắn sau này gánh hàng “quẩy” cả tương lai của họ cũng sẽ dần khấm khá, và họ sẽ có một nơi chốn khang trang hơn để bán bán món cơm hến độc đáo của dân xứ Huế.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Làng Thổ Hà (xã Vân Hà huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang) không chỉ nổi tiếng bởi lối chơi quan họ độc đáo bên bờ Bắc sông Cầu mà còn là nơi duy nhất ở Bắc Giang giữ được nghệ thuật tuồng cổ.

Trong khi nhiều khu dân cư ở huyện Hoài Đức (Hà Nội) đang chuẩn bị lên cấp phường với tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều cánh đồng bị bỏ hoang, thì người dân ở thôn Tiền Lệ (xã Tiền Yên) vẫn miệt mài sản xuất nông nghiệp. Với đặc trưng là vùng đất bãi ở phía ngoài đê, sản xuất nông nghiệp vẫn là hướng đi tất yếu của Tiền Lệ...
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất